Ināʻoluʻoluʻoe e pili ana i kāu kūlana a iʻoleʻoe e hiki ke hele i mua no ka mea āu e hana nei, ponoʻoe e hoʻololi i keʻano āu e mālama ai i kāu kālā. Ponoʻoe e ho'ōki i ka hoʻopiliʻana i kāu kālā a hoʻomaka maoli e hoʻololi. ʻO kēia mau pilikia e like me ka lōʻihi akā hiki ke hoʻololi nui i ka holomua o kāu lawelaweʻana i kāu kālā ma mua o ka makahiki.
01 hoʻomaka i ka hoʻoiliʻana
Ināʻoe e hakakā nei me ka lawelaweʻana i kāu kālā, a laila hiki pahaʻoe e hoʻomaka i ka hoʻolālā kālāʻana. ʻO kāu kālā ka meaʻoi loa e hoʻololi ai i kāu hiki kālā kālā. Ināʻaʻoleʻoe e hoʻolālā kālā i kēlā me kēia mahina, ponoʻoe e hoʻonoho i kahi hoʻolālā kālā i kēia manawa. Inā he kālā kāu, akāʻaʻoleʻoe e hana, e hoʻoholo i ka manawa e noʻonoʻo ai pehea e hoʻoponopono ai i kāu kālā no ka hiki iāʻoe ke hoʻomaka e hana i kāu kālā no kāu.
02 Eʻoki i kāu mau Bila Makahiki
ʻO kahi mea maʻalahi hiki iāʻoe ke hana i ka hoʻololiʻana i kāu kiʻi kālā eʻoki i kāu mau bila kālā . Hiki ke hana i kēia mau mea me kekahi mau koho, mai ka hoʻohaʻahaʻaʻana i kāu kumukūʻai no ka kohoʻana i nā mea lawelawe'ē aʻe no kāu inikua a me nā lawelawe'ē aʻe. E hoʻoholo i ka manawa eʻoki ai i kāu mau pili no nā mahina e hiki mai ana.
03 Hoʻoholo i kaʻae
Ināʻoluʻoluʻoe e like me ka wikiwiki o kāu hoʻolimalimaʻana aʻaʻoleʻoe e makemake e hōʻemi wikiwiki i kāu mauʻoihana, ponoʻoe e noʻonoʻo e oki i ke kaula . He nui nā meaʻokoʻa e hāʻawi iāʻoe e nānā i nā hōʻike āu e aloha ai me ka hoʻohanaʻoleʻana i ke ton i kēlā me kēia mahina e hana. Aia kekahi mau koho ināʻaʻoleʻoe makemake e haʻalele i kāu mau hoʻolālā.
04 E Hoʻokuʻu Ana i waho
ʻO kekahi o nāʻano nui eʻoki ai i kāu kālā,ʻo kaʻaiʻana i waho. Hiki ke maikaʻi ke kauʻana o ka manawa, akā, hiki ke hoʻopuka i nā kālā i ka hoʻomakaʻana eʻai i ka meaʻai i ka home ma mua o kaʻaiʻana i kēlā me kēia lā. E kiʻi i ka pahuhopu e ho'ōki i kaʻai i waho ma ke kāhiʻana i ka hale no hoʻokahi wiki wale nō. I ka pule aʻe, e hoʻomaka i kāuʻaina awakea e hana. Hiki paha iāʻoe ke kānalua i ka nui o kāu e hiki ai ke ho'ōla.
05 E hoʻolālā i kahi Māhele Manuali
Inā kū ka hopohopo iāʻoe i ka manaʻo no ka kukeʻana i nā pō a pau, e hoʻolālā i kahi hoʻonohonoho hebedoma hiki iā ia ke maʻalahi. ʻO ka mea maikaʻi e pili ana i ka hoʻolālāʻana i ka mahina holoʻokoʻa, hiki iāʻoe ke hana i ka kuke kuke aiʻole kaʻokiʻana paha. E maʻalahi ka kūʻai a me ka hoʻomaopopoʻana e hoʻemi anaʻoe i ka meaʻaiʻole no ka mea e hoʻohanaʻia paha nā mea a pau āu e kūʻai ai. ʻO ke kohoʻana i ka hoʻohanaʻana i kahi lawelawe hoʻolālā koho e kōkua i ka hoʻomohala a me ka kūʻai maʻalahi.
06 E heluhelu i kahi puke e pili ana i ke kālā pilikino
Inā makemakeʻoe e hoʻololi i kekahi mea e pili ana i kāu kālā, akāʻaʻoleʻoe i maopopo kahi e hoʻomaka ai, ponoʻoe e noʻonoʻo e heluhelu i kahi puke e pili ana i ke kumuhana. Inā makemakeʻoe e hele i waho o ka hōʻai'ē, ponoʻoe e nānā i ka helu kālāʻai kālā a Dave Ramsey . ʻO kāu kālā a me kou ola kekahi heluhelu nui loa e kōkua iāʻoe e nānā i keʻano āu e mālama ai i kāu kālā.
07 E aʻo e pili ana i ka hoʻolimalimaʻana
ʻO kekahi o ke ala nui i ka hoʻonuiʻana i ka waiwai ka hoʻomakaʻana i ke kālā. Inā hoʻololi ka manaʻo o ka hoʻokomo iāʻoe i ka hoʻomakaʻana e aʻo e pili ana. E kākau inoa i kekahi papa e pili ana i ka hoʻolimalima a hoʻolālā paha i kahi papahana a iʻole polokalamu paha e hiki ai iāʻoe ke hana hoʻokomo i ka wā e hana anaʻoe i ka'ai'ē. Hiki iāʻoe ke loaʻa he kākā'ōlelo kālā e hiki ke kōkua iāʻoe e hoʻomaopopo i ka mākeke.
08 Hoʻonohonoho i nā Hoʻokumu Pōʻani Kūwaho
E hāpai i ka manawa e hoʻonoho ai i nā pahuhopu āu e hana nei. Ināʻaʻohe āu mau mea kūpono e hana nei, paʻakikī e hoʻoulu iāʻoe iho e mālama i ka mālama i kēlā me kēia mahina. I kou hoʻonohonohoʻana i kāu mau pahu hopu e hoʻomaopopo i ka maopopo . ʻAʻole makemakeʻoe e hoʻonāwaliwali no kou makemake e uku i kahi $ 40,000 ma ka hōʻai'ē ma loko o hoʻokahi makahiki wale nō e uku aiʻoe i $ 30,000. Hana i kahi ala e alualu ai i kāu mau pahuhopu iʻikeʻoe i ka nui o kāu i hana ai. Hiki iā ia ke kōkua iāʻoe e noho ma ke ala wā e hana neiʻoe i kahi pahuhopu lōʻihi.
09 Hoʻonohonoho i kahi Hoʻolālā Kālā
Pono ka hoʻolālā kālā inā makemakeʻoe e hoʻopau i nā pahuhopu kūpono. ʻO kāu hoʻolālā kālā e hoʻonohonoho i kahi palena manawa no nā mea koʻikoʻi nui i kou ola. E kōkua nō hoʻi ia iāʻoe e hoʻokumu i kāu mau pahuhopu, no ka mea,ʻoi aku ka maikaʻi o ka nānāʻana i hoʻokahi aʻelua paha mau pahu i ka manawa. Pono e hoʻokumu i kēia kumumanaʻo i nā mea e like me ka kūʻaiʻana i kahi home, me ka mālamaʻana no ka haʻaleleʻana, a me ka ukuʻana no kāu hoʻonaʻauaoʻana i ke kulanui o kāu keiki.
10 E uku i kāu aie
ʻO kekahi o nā mea lapuwale loa e hiki iāʻoe ke hana,ʻo ia ke laweʻana i kahi hōʻai'ē nui,ʻoiai ka hōʻai'ē kāleka kāleka. Inā makemakeʻoe e hoʻololi i kāu kiʻi kālā a loaʻa ka loaʻaʻana o nā loaʻa kālā, ponoʻoe e hana i ka ukuʻana i kāu aie i ka hiki wawe. E hoʻopaʻa i kahi hoʻolālā hoʻoili'ai'ē i kēia lā a hoʻonohonoho i nā pahuhopu e hiki ke kōkua iāʻoe e uku i ka wikiwiki.
11 E Hoʻokuʻu i Kāu Kāleka Kāleka
Ināʻoe e hakakā nei e hoʻopau i kēlā me kēia mahina, hiki paha iāʻoe ke hilinaʻi i kāu mau kāleka kāleka e loaʻa. Eia naʻe, inā makemakeʻoe e hoʻololi i kāu kiʻi kālā, ponoʻoe e oki i ka hoʻohanaʻana i kāu kāleka kāleka . Ināʻoe e waiho i ke kālā ma kāu kāleka, e pauʻoe i ka nui aʻoi aku i kēlā me kēia mahina me ka palenaʻana i ke kālā āu i loaʻa iāʻoe. E waiho i kāu kāleka kāleka ma ka home, a e mālama i kāu kālā no ka hoʻomakaʻana e hoʻololi i kāu kiʻi kālā.
12 E mālama i kāu Loan Haumana
Hiki iā kāu mau haʻawina haumāna ke hele ma hope oʻoe no nā makahiki ināʻaʻoleʻoe e'ōlelo ikaika e pili ana iā lākou. Inā ponoʻoe e hoʻoikaika iā lākou , eʻike inā ponoʻoe no kahi hōʻailona kalapai hōʻai'ē haumāna a iʻole e hoʻokomo wale i kā lākou hoʻolālā hoʻoili'ai'ē, ponoʻoe e hana i kekahi mea e pili ana i kāu loans haumāna i ka wā hiki loa.
13 E hoʻomaka i ka mālamaʻana i kēlā me kēia pule
ʻO kekahi pahuhopu hoʻi,ʻo ke kauʻana i ke kālā i loko o nā mālama kālā i kēlā me kēia pule. ʻO kēia ke kālā i loaʻa iāʻoe ma ka mālamaʻana i kāu kālā kālā ma kēlā me kēia mahina. Hiki iā ia ke helu hoʻonohonoho i hoʻokaʻawaleʻia mai kēlā me kēia uku. Eʻimi i nā ala e hoʻonui ai i kāu kālā . E hoʻomaka e uku i kēlā me kēia mahina. ʻO ka hoʻomakaʻana o ke kālā e hoʻonui. E hoʻomaka me kahi $ 20 o ka pule wale nō, e hoʻopauʻoe i ka $ 1,000 ma ka makahiki.
14 E Hoʻolimalima Kāleʻa
ʻO kekahi pahuhopu e hiki ke kōkua iāʻoe e hōʻemi i kāu hoʻolimalimaʻana,ʻo ia ka hele ma ka hoʻolimalima kālā . ʻO ka hoʻolimalimaʻana i kahi wikiwiki kahi e haʻalele aiʻoe i ke kālā no kahi manawa kūpono. ʻO ka manawa pinepine kēia mau mahinaʻai lōʻihi me nā hoʻokuʻuʻia no ka kino a me ka hōʻemi liʻiliʻi o nā kūʻai. Hiki iā ia ke kōkua iāʻoe e hoʻololi i kāu mau hana a loiloi i kāu mea e pono ai ma kahi kū'ēʻole i kāu makemake.
15 E pale i kāu hoʻopakele
Ināʻoe nui i ka waihoʻana i ke kālā i loko o ka mālama kālā i kēlā me kēia mahina, akā, e like paha me ka nui ole o kāu kālā mālama kālā, ponoʻoe e hana i nā mea e pale ai i kāu waiwai i loaʻa . Hiki iā lākou ke hana i nā mea e like me ka hoʻoiliʻana i kāuʻike i ke kōnae pūnaewele aiʻole e hoʻomaka i kahi kālā hōʻai'ē .
16 E hoʻonui i kou hoʻolimalimaʻana
Ponoʻoe e hoʻomaka e mālama no ka haʻaleleʻana mai ka manawa āu e hoʻomaka ai i kāu hana mua. Ināʻoe e hana ana i ka laweʻana i kahi hōʻai'ē, e hoʻohui i ka papahana a kāu haku hana. Ināʻoe ma waho o ka hōʻai'ē, e hana i ka hoʻonuiʻana i kāu kālā a hiki i ka hāʻawiʻanaʻoe i kahi he 15% o kāu kālā.
17 E huli i mau kumuhana hou no ka uku
I kekahi manawa,ʻaʻole pilikia nā pilikia pili kālā, akā, nā pilikia pili kālā. He maikaʻi hoʻi ka loaʻaʻana o nā kumu waiwaiʻoi aku ma mua o hoʻokahi. Mālama kēia i kahi paʻa hou, keʻoleʻoe inā he hoʻokahi a iʻoleʻoe he homeʻohana hoʻokahi. E nānā i nā manaʻo e hiki ai iāʻoe ke hoʻonui i ka uku ma kaʻaoʻao a iʻole i kāʻoe hana. ʻO ka loaʻa kālā o Passive he ala maikaʻi loa ia e kūkulu ai i ka waiwai aiʻole e loaʻa i ke kālā hou e puka aku ai i waho o kahi hōʻai'ē.
18 E Hoʻonui i kou Moʻomanaʻo Job
ʻO kekahi mea nui e hiki iāʻoe ke hana,ʻo ia ka hoʻonuiʻana i kāu kūlana hana. ʻO kahi o ka hanaʻana pēlāʻo ia e hōʻoiaʻoe i kāu mau mākau e pono ai e noʻonoʻo ma ka hana. Hiki paha kēia i ka hoʻonuiʻana i nā palapala hōʻoia aiʻole ke aʻoʻana ma o kāu mea hana i kēia manawa. ʻO ia paha keʻano hoʻi i ka hoʻiʻana i ke kulanui no ke kula kiʻekiʻe.
19 E kiʻi i ka helu kūpono o ka Ini
Hiki iāʻoe ke pale aku i kāu kālā ma o ka loaʻaʻana o ka heluna pono o ke inikua. Pono kēia e hoʻokomo i ka hoʻokele a me ka hoʻokele home a home paha, a me ka hoʻokele ola ola a me ke ola. Hiki ke mālama iāʻoe i nā pilikia e hiki ai ke hoʻonoho i kāu kālā i kahi'āpana. Ināʻaʻohe ou'onike, hoʻomakaʻoe eʻimi i kaʻike i kēia mau lā.
20 E hana i ka hapa nui o kāu mea lawelawe
Ma waho aʻe o kāu hoʻomaha loa a me kouʻinikua olakino, hiki i kāu hui ke hāʻawi aku i nā kōkua kōkua'ē aʻe e like me ka inikoi niho , ke inikua hihiʻo, a me ka hoʻoliloʻana i nā kālā. ʻAʻole kēia mau pōmaikaʻi a pau e pono ke kālā hou āu e uku ai iā lākou, akāʻo kekahi o lākou paha. E hoʻolālā i ka manawa e hōʻoia ke loaʻa iāʻoe nā mea maikaʻi loa mai nā pono o kāu limahana.