He mea nui e kau a loaʻa i nā pahuhopu kālā. ʻO ka hoʻolālā kālā hoʻolālā lōʻihi e kōkua iāʻoe e hiki i kāu mau pahuhopu lōʻihi a hāʻawi iāʻoe i kahi mea e nānā ai no kāu mau pahu hopu pōkole. Hiki ke kōkua iāʻoe e ho'ōki i ka hoʻoholoʻana i nā hoʻoholo kālā e pili ana i ka hopohopo a kōkua iāʻoe e hoʻoholo i ka papa o kāu mau hana . Eʻokoʻa ana kēia mahele mai kēlā me kēia kanaka a me kekahi mea kōkua kālā e kōkua iāʻoe e hoʻopaʻa i ka hoʻolālā, i ka manawa paha ua mākaukauʻoe e hoʻomaka i ke kālā. Ke hoʻoholo neiʻoe ma hope o kāu hoʻolālā, hiki paha iāʻoe ke noʻonoʻo e hoʻihoʻi mai i nā haʻawina a iʻole manawalea. ʻO kāu kumumanaʻo kālā e kōkua iāʻoe e hana i nā koho kālā maikaʻi loa , no laila hiki iāʻoe ke hoʻonohonoho iāʻoe iho e lanakila i ke kālā ma ka mālama ponoʻana i kāu kālā .
01 Hoʻopiʻi Hua'ōlelo
ʻOiai he mea nui ka hana kālā e like me ka nui o ka hana a iʻole keʻano pilikino i ka wā e noʻonoʻo aiʻoe i ka hoʻomohalaʻana i kahi hoʻolālā kālā hoʻolālā,ʻo ia ke kī nui i ka holomua o ka waiwai kālā. E hoʻomākaukau ana ka pūlāwai maikaʻi no ka hoʻoholoʻana i kēlā me kēia kaʻina kālā i kona wā e hiki mai ai. Ponoʻoe e mālama i kēlā me kēia mahina a me kahi kālā makahiki no ka hana maikaʻiʻana i kēiaʻoihana.
ʻAʻole hiki i ka nui o kāu kālā e hana ai, hiki iāʻoe ke hoʻonui i nā mea a pau i loaʻa iāʻoe. ʻO ka uku kālā kāu meaʻoi akuʻoi loa no ka mālamaʻana i kāu kālā. ʻO ia ke ki i ka kōkuaʻana iāʻoe e hoʻololi i kāu mau makahiki kālā. Inā makemakeʻoe i ka hoʻolālā kōkua, hiki iāʻoe ke hoʻohana i nā pūnaewele a iʻole keʻano envelopp e kōkua iāʻoe e mālama i kāu kālā a loaʻa kālā e kōkua ai i ke koena o kāu hoʻolālā kālā.
02 E hoʻoholo i kāu uku
ʻO ka lua o ka hana,ʻo ia ke hele aku i waho o kahi hōʻai'ē. He mea nui kēia no ka meaʻaʻole ia he kūpono i ka mālama a mālama kālā paha ke ukuʻoe i ka nui o ka uku ukupanee ma kāu kālā.
ʻO ka loaʻaʻana o ka hōʻai'ē e koi i ka hoʻopaʻi, akā hiki nō. Inā he nui kāu aie, ponoʻoe e hōʻoki i kāu kālā a hoʻonui i kāu kālā no ka ukuʻana i ka hōʻai'ē ma mua. Ponoʻoe e hōʻoia i kāu aie a pau ma kēia mau mea koe wale no kāu moraki mua ma kou home.
I ka wā i halaʻole aiʻoe i kahi hōʻai'ē, ponoʻoe e hoʻonohonoho i nā pūnaewele e kōkua iāʻoe e hōʻaloʻole i kāu'ai'ē. ʻO kēia keʻano o ka hoʻokaʻawaleʻana i ke kālā no nā kūʻai nui e like me kāu kaʻa a me ka laweʻana i ke kumukūʻai kūpono no ka meaʻaʻoleʻoe e lawe i ka hōʻai'ē kālā i manaʻoʻoleʻia. E noʻonoʻo pono i kēlā me kēia hoʻoholo waiwai nui a oki i ka hoʻohanaʻana i kāu kāleka kāleka .
E hana i kahi kālā hōʻai'ē
Inā halaʻoleʻoe i kahi hōʻai'ē, ponoʻoe e kūkulu i kahi waihona kālā hōʻai'ē no nā malamaʻeono no ka liloʻana i ke kālā. Mālama kēia kumukūʻai iāʻoe e haʻalele i kāu mau mea hoʻolimalima wale nō inā loaʻaʻoe i nā manawa paʻakikī. E hoʻohana wale ia no nā pilikia kūikawā maoli e like me ka pohōʻana o ka hana, a ua hoʻokumuʻia e pale aku i kāu mālama kālā a me ka mālama waiwai hoʻomaha.
Ināʻoe e komo i loko o kāu kālā kālā kūikawā, ponoʻoe e nānā i ka lawehoʻiʻana ia mea i ka nui piha i ka hiki wawe. Inā loaʻa kāu hana paʻa, hiki paha iāʻoe ke noʻonoʻo e mālama i kahi kālā o ka makahiki.
Ināʻoe e hoʻolālā i kāu kumumanaʻo kālā ma mua o kou haʻaleleʻana i kahi hōʻai'ē, hiki iāʻoe ke hoʻonohonoho i kahi kālā hōʻemi pōkole o $ 1,000 a iʻole hoʻokahi kālā o ka malama e pono ai iāʻoe ke uhi i nā hoʻolālā i manaʻoʻoleʻia. ʻO kēia ka mea e kōkua iāʻoe e holomua me ka pukaʻana mai kahi hōʻai'ē a pale iāʻoe mai ka hoʻonuiʻana i ka hōʻai'ē.
04 Hoʻopakele no ka Lā
Ma hope o kāu hanaʻana i kēlā mea, ponoʻoe e hana i ka hanaʻana i kāu hoʻomaha loa a me kāu mālama kālā. He nui ka poʻe'ōlelo'ōlelo kālā, e like me Dave Ramsey, ke'ōlelo nei e hāʻawi ana i ka 15% o kāu kālā nui i ka hoʻomahaʻana i kēlā me kēia makahiki. Eia naʻe, inā loaʻa iāʻoe nā pahuhopu hoʻolālā kūpono e pono aiʻoe e hoʻonui i kēia nui.
Ponoʻoe e kamaʻilio i kahi mea hoʻolālā kālā e hiki iā ia ke kōkua iāʻoe e hoʻoholo i ka nui āu e pono ai e hoʻomaha loa. Hiki iāʻoe ke hoʻohana i kāu 401 (k) ma keʻano he mahele o kāu papahana, akā, ponoʻoe e hoʻohana i kahi ROT IRA a me nā mea hana waiwai'ē aʻe e hoʻonui ai i kāu kālā.
Ma waho aʻe o ka mālamaʻana no ka haʻaleleʻana, ponoʻoe e hoʻomaka e hoʻolālā a mālama no nā hoʻolālā e like me ka hoʻonaʻauaoʻana o kāu keiki aiʻole kahi uku no ka home ināʻaʻoleʻoe i kūʻai. Hiki paha iāʻoe ke noʻonoʻo e pili ana i kahi hoʻomaha moe ma ka home a me ka hoʻomahaʻana ma mua o ka wā maʻamau. Hoʻopuka kēia mau mea a pau i kahiʻoihana hoʻopakele a hoʻokele waiwai'ē aʻe ma mua o nā kumukūʻai maʻamau. Akā, he wahi nui ia o kāu hoʻolālā kālā holoʻokoʻa.
05 Hoʻohui a Hoʻololi
I kou manawa eʻoi aku ai kou kūpono ma kāu mau hōʻike hoʻokaeʻana e hiki iāʻoe ke hoʻohana i nā mea hana'ē aʻe e like me ka uku kālā, nā makahiki , a me nā waiwai kūpono e hoʻonui i kāu kōkoi waiwai. He mea nui ia e hōʻano hou i kāuʻano o ka hoʻolālā. Inā kūʻonoʻaʻoe a noʻonoʻo i kāu mau hoʻolālā kālā, hikiʻoe i kekahi wahi i ka manawa e hoʻonui ai kāu kālā i nā kālā ma mua o kāu. He mea maikaʻi kēia a ponoʻoe e hoʻokumu i kēia ma kahi o ka manawa e haʻalele aiʻoe.
I kou hoʻokokokeʻana i ka hōʻeuʻeu, makemakeʻoe e hoʻololi i ke ala āu e hoʻolālā ai. He mea nui ka loaʻaʻana o kahi kālā palekana iʻole e hoʻopiliʻia e ka mākeke e piʻi ana a me lalo. Ma kēiaʻano e loaʻa iāʻoe ke kālā āu e pono ai inā pau ka hoʻokele waiwai, akā i kou wā'ōpiopio, hiki i ka manawa e loaʻa ai ka manawa no ke kūʻaiʻana. Inā makemakeʻoe i kōkua me kēia, hiki i kahi mea'ōlelo kālā ke kōkua iāʻoe.