ʻO nā mea a pau me kahi pōʻaiʻuʻuku e mālama i kā lākou aie. Inā he aieʻuʻuku wale nōʻoe, ponoʻoe e mālama i kāu mau uku a me ka hōʻoiaʻaʻole e puka i waho o ka mana. I kekahiʻaoʻao'ē aʻe, inā nui ka nui o kāu aie , ponoʻoe e hoʻoikaika i ka ukuʻana i kāu hōʻai'ē ma ka hoʻolimalimaʻana i ka ukuʻana i nā aie āu e ukuʻole nei.
01 Eʻike i ka mea a me ka nui o kāu aie.
Mai hana wale i kāu papa inoa a poina iā ia. E nānā i kāu papa helu'ai'ē i kēlā me kēia manawa,ʻoiai, ke uku neiʻoe i nā bila. Hoʻololi i kāu papa inoa ma kēlā me kēia mahina e like me ka nui o kāu aie.
02 E uku i kāu mau pili i ka manawa ma kēlā me kēia mahina.
Late mau uku e hōʻemi i ka ukuʻana i kāu'ai'ē no ka mea e uku anaʻoe i kahi uku hope no nā uku a pau āu eʻike nei. Ināʻoe eʻike iʻelua mau uku i ka lālani a e piʻi ana ka uku pāʻani a me ka uku kālā.
Inā hoʻohanaʻoe i ka papa manawa hoʻomalu ma kāu kamepiula a iʻole kāu atamai, e hoʻokomo i kāu mau uku ma laila a hoʻonoho i kahi leka e hoʻomaopopo iāʻoe i kekahi mau lā ma mua o kāu uku. Ināʻikeʻoe i kahi uku, mai kaliʻoe a hiki i ka lā e hiki ai ke hoʻouna aku i kāu uku, a laila hiki ke hōʻikeʻia i kahi keʻena hoʻolimalima. Ma kahi kēnā, e hoʻouna i kāu uku i ka manawa e hoʻomanaʻo aiʻoe.
Hoʻomoe i kahi kaʻina kālā uku kālā.
E hoʻohana i kahi kalena hana kālā e kōkua iāʻoe e noʻonoʻo i nā bila e uku i ka uku. Ma kāu papalena, e kākau i ka uku uku o kēlā me kēia bila i ka lā kūpono. A laila, e hoʻopiha i ka lā o kēlā pane kēia uku. Inā ukuʻiaʻoe i nā lā hoʻokahi i kēlā me kēia mahina, e like me ka 1 a me ka 15, hiki iāʻoe ke hoʻohana i ka papa hoʻokahi hoʻokahi mai kēlā mahina ai kēia mahina. Akā, inā hāʻule kāu pane i nā lā likeʻole o ka malama, e kōkua ia i ka hanaʻana i kahi papa manawa hou no kēlā me kēia mahina.
04 E hana i ka uku liʻiliʻi.
Ināʻaʻole hiki iāʻoe ke uku i kekahi mea'ē aʻe, ponoʻoe e uku i ka uku palena. ʻOiaʻiʻo,ʻo ka uku kau palenaʻole e kōkua iāʻoe e holomua i ka ukuʻana i kāu aie. Akā, mālama ia i kāu'ai'ē e ulu a mālama pono i kāu moʻokūkika. Keʻaeʻoe i kāu mau'aukiʻana, paʻakikī ka paʻakikī i ka hopu a me ka hikiʻole i kāu mau kālā ke komo i kahi koho .
05 E hoʻoholo i nā aie e uku mua.
ʻO ka ukuʻana i ka hōʻai'ē kāleka i mua,ʻo ia ka hopena maikaʻi loa no ka mea,ʻoi aku ka nui o ka uku o nā kālā kāleka ma mua o nā kālā'ē aʻe. No nā kāleka kāleka āu,ʻo ka meaʻoi loa o ka uku pānaʻi ka mea nui i ka ukuʻana no ka mea he mea kūʻai i ka nui o ke kālā.
E hoʻohana i kāu laina aie e hoʻonohonoho a hoʻokau i kāu mau'ai'ē i loko o ke kauoha e makemake anaʻoe e uku iā lākou. Hiki iāʻoe ke koho e uku i ka hōʻai'ē me ka mua haʻahaʻa.
06 E hōʻiliʻili i nā hōʻiliʻili a me nāʻauhau.
Hiki iāʻoe ke uku nui i kāu aie e like me kāu e hiki ai. Inā loaʻa kāu kālāʻuʻuku no ka ukuʻana i ka hōʻai'ē, e nānā i ka mālamaʻana i kāu mau kālā'ē aʻe. Mai mōhai aku i kāu mau pilikino maikaʻi no nā mea i pili mua i kāu hōʻai'ē. Ma mua, e uku i kēlā mau dālā kūpono i ka wā e hiki ai iāʻoe ke hana.
E mālama i kāu mau mea'ai'ē e hoʻomau i ka ho'āʻoʻana i kāu mau hana ma kāu moʻokāki a hiki i ka wā e hoʻihoʻi hou maiʻoe i kaʻike.
07 E hoʻohana i ka waihona kālā hōʻai'ē e hoʻi hou.
Ināʻaʻoleʻoe e komo i ka mālama kālā, ponoʻoe e komo i loko o ka hōʻai'ē e kāohi i kahi kālā hoʻolālā. ʻO kahi kālā pōkole liʻiliʻi e kāʻili ana i nā lilo nui e hiki mai ana i kēlā me kēia manawa i kekahi manawa.
ʻO ka mea mua, hana i ka hanaʻana i kahi waihona kālā hōʻai'ē - $ 1,000 kahi wahi maikaʻi e hoʻomaka ai. Ke loaʻa iāʻoe kēlā, e hoʻoholo i kāu pahuhopu e hoʻonui i kahi kālā nui, e like me $ 2,000. I ka hopena, makemakeʻoe e kūkulu i kahi mālama'āina noʻeono mahina o nā lilo ola.
08 E hoʻolālā i ka papa kālā kālā no ka hoʻolālā i kāu mau hoʻolālā
ʻO ka mālamaʻana i kahi kālā kālā e kōkua iāʻoe e lawa ka kālā e kāohi i kāu mau hoʻolālā o ka mahina. E hoʻolālā nui i mua a hiki iāʻoe ke hana wikiwiki ināʻanoʻoeʻaʻole lawa kāu kālā no kāu mau uku i kēia mahina a maʻole paha. Hoʻolako pū kekahi kālā iāʻoe e hoʻolālā e hoʻolālā i kāu kālā i waihoʻia ma hope o ka pauʻana o nā lilo. Hiki iāʻoe ke hoʻohana i kēia kālā hou no ka ukuʻana i ka hōʻai'ē wikiwiki.
09 Eʻike i nā'ōuli e pono aiʻoe ke kōkua.
Inā ua paʻakikīʻoe e uku i kāu'ai'ē a me nā kālā'ē aʻe i kēlā me kēia mahina, ponoʻoe e kōkua i kahi hui kōkua hōʻai'ē, e like me kahiʻoihana loiloi kālā . ʻO nā koho'ē aʻe no ka hōʻai'ē'ē ka hōʻai'ē kālā , ka'ai'ē'ai'ē , a me ka banekorupa . Loaʻa i nā mea a pau nā pōmaikaʻi a me nā pōʻinoʻole no ka mālama ponoʻana i kāu koho.
Inā manaʻoʻoe he pilikia kau kālā kāu, e noi i ke kōkua ma o Debtors Anonymous , he hui kōkua kōkua e like me Alcoholics Anonymous.