ʻO ke Kumukūwai o ke Kumukūwai 1: koho i ka hoa me nā mea e pili ana i ke kālā
ʻO kaʻikeʻana a me ka launa pūʻana me ke hoa noho pono, ma keʻano waiwai kālā, hiki iāʻoe ke hōʻemi a hōʻemi paha i kou kūlana waiwai.
ʻO kaʻoiaʻiʻo, e like me ka noiʻi a ka mea kākau a me ka mea kālaiʻikeʻo Dr. Thomas J. Stanley, he nui aku ka nui o nā miliona miliona i hanaʻia ma mua o ka heluna kanaka, a noho, mare i ka wahine hoʻokahi no ke ola.
Ponoʻoe a me kou hoa pilikino e hana pū i ka papahana kālā likeʻole. Ināʻoe eʻimi i ka hoʻomahaʻana o ka hōʻalo , e kōkuaʻo ia i ka laweʻana i nā hōʻaihoki kālā hou a iʻole nā kānana bila no ka mālamaʻana i ke kālā a me ka hoʻoholo i ka hoʻohui waiwai . Inā pili kāu mau hana i kahi noho olaʻole, kōkuaʻo ia iā ia me kaʻaihueʻole i hope o kou kua.
ʻO ke Kumukūwai o ke Kumukūwai 2:ʻO ka "Debt maikaʻi"ʻaʻole maikaʻi
Me nā kumu hoʻokoe wale, hiki i ka hōʻai'ē ke hoʻohana i keʻano o ka hoʻopaʻapaʻa no ka hoʻokauʻana i ka mea noi, pinepine no nā makahiki. Eʻikeʻoe i kou ola me ke kūʻokoʻaʻole o kāu kālā. E pale i ka noi e "hoʻomau i nā poʻe Jones" a hoʻolimalima i nā kāleka kālepa no nā mea e like me nā loleʻaʻahu a me nā hola hoʻolimalima.
Makemakeʻoe e uku i kāu aie i kēia manawa.
ʻO kekahi poʻe mea hoʻolālā kālā e'ōlelo ana i ka laweʻana i ke kālā i nā waiwai nui e like me ka home a iʻole ka hoʻonaʻauaoʻana he "maikaʻi maikaʻi," akā, makemake nā kānaka e koho i nā kula a me nā hale he nui aku i ka ukuʻana iā lākou me nā kālā kālā. Hiki iā ia ke mālama iāʻoe i kahi hōʻai'ē no nā makahiki, a ke uku neiʻoe iāʻoe he mau miliona mau kālā no ka hoihoi i hiki iāʻoe ke hoʻokaʻa kālā i kāu mau manaʻo hoʻomaha.
Nui nā kula kiʻekiʻe, akā he mau kumukūʻai kūʻai kūʻaiʻia, a no ka kūʻaiʻana i kahi home ma lalo o kāu mau mea e hiki ai ke hāʻawi hou i kāu kālā e uku i kāu moraki i ka wā koke a hoʻokuʻu i kēlā kālā i loko o nā mālama kālā a me nā hana hoʻomaha.
ʻO ke Kumupunawaiwai Kauoha 3: Hoʻopopau ma kāu pilina me ke kālā
ʻAʻole maopopo kēia kulekele, akā ināʻaʻoleʻoe makemake i kahi kālā o kou mau mākua i kou wā, e hoʻokaʻawale i nā koho no kāu a me kouʻohana. I ka wā o kāu hānaiʻana, pehea ka hopena o kāu mau mākua i kā lākou kālā i ka hopena o kāu hana i kāu mauʻoihana kālā i kēia lā. ʻAʻohe kālā ma mua o kahi'āpana pepa me ke kiʻi o kahi kanaka kaulana i laila, aʻikeʻoe i keʻano o ia mea iāʻoe, loaʻa iāʻoe kaʻike i kāu hoʻolimalimaʻana, me ka mālamaʻana i ka hana. Inā uaʻike mauʻoeʻaʻole ponoʻoe e loaʻa kahi uku kiʻekiʻe, e noho me kaʻole'ai'ē a iʻole ka nui o ke kālā e like me "nā kānaka'ē aʻe," hiki i kēia mau manaʻoʻiʻo ke hoʻoholo iāʻoe i nā koho kālā kūpono e paʻa aiʻoe. E hoʻopili aku me kou mau manaʻo maoli a uhaki iā lākou i hiki iāʻoe ke hoʻomaka e hoʻonui i ka waiwai.
ʻO ke Kumukūwai o ka Hoʻoilina 4: E Hoʻohana i nā Hōʻike Palekana
ʻO Max mai kāu mau haʻawina i nā helu hoʻolimalima kālā i kēlā me kēia makahiki. ʻOiai he'ōpiopioʻoe, loaʻa iāʻoe ke kūlana kūpono o ka manawa,ʻo ia hoʻi nā makahiki hou o ka uluʻana i nā mea ulu nui.
Inā loaʻa iāʻoe kahi papahana 401 (k) ma o kāu mea hana, keʻano inā pili lākou i kāu mau haʻawina, e uku i loko e hoʻohana i ka pāʻani. Hiki iāʻoe, ma luna o ia mea, ke kālā a Roth IRA me nā kālā makahiki. E hōʻole i ka kuhi hewaʻole; Mai hōʻai'ē i kāu kālā mai loko mai o kāu mau palapala hoʻokae. ʻAʻoleʻoe e hiki ke hāʻawi i nā kālā hou a hiki i kou ukuʻana i ka hōʻai'ē; hiki iāʻoe ke paʻakikī i ka hāʻawiʻana i nā kōkua i nā makahiki e hiki mai ana, a ua neleʻoe i ka loaʻaʻana o ka pānaʻi i nā kālā i hāʻawiʻia. E huli i nāʻano'ē aʻe e uhi i nā pili kālā lapaʻauʻole, nā kālā a ke kulanui a iʻole nā hana hou i kou home.
ʻO ke Kumupunawaiwai Kauoha 5: Noho ma lalo o kouʻano a hoʻonui i kou noho maʻamau me ka haʻahaʻa
E hōʻoluʻolu i ka'ōlelo "no" i nā mea āu e hikiʻole ke uku aku me ka kālā. ʻO ka hoʻolālāʻana a me ka hōʻai'ē nuiʻana i nā kālā e loaʻa ana iāʻoe ma kēlā me kēia mahina e uku i kou hoʻomaha.
E kūʻai i kahi home e uku ai i ka 25 mau hapa o kāu uku kālā ma ka pūnaewele, a loaʻa kahi loiloi he 15 makahiki i ka manawa kūpono. Loaʻa kāu kālā nui, hoʻomakaʻoe e hoʻokaʻawale i nā hoʻololi hou i kāu moemoeka i hiki iāʻoe ke uku iā ia ma mua koke a kōkua i kēlā kālā no ka hoʻopakeleʻana i ka hoʻomaha. Ma kēiaʻano, e hoʻonohoʻoe iāʻoe iho no ka hoʻolimalima kālā maikaʻiʻole me ka loaʻaʻole o ka uku kālā.
Ka Waihona Kumukūwai 6: Kāu kālā no kou hoʻomahaʻana ma mua o nā kālā kālā o nā keiki
Hikiʻole paha e noho maikaʻi me nā mākua lehulehu, akāʻaʻohe mea e hōʻoiaʻiʻo e makemake ana kāu mau keiki e hele i ke kulanui. Eia naʻe, aia he kiʻekiʻe kiʻekiʻe o ka hiki ke hiki ke haʻalele, manaʻoʻoe e ola lōʻihi. Ināʻaʻole hiki iāʻoe ke hana i nā meaʻelua, hoʻokahua mua i ka hoʻopakeleʻana o ka penikala no ka mālamaʻana no ke kulanui.
ʻO ke Kumukūwai Aliʻi Kauoha 7: E kahaki i ka pale mālama ola ma hope o ka hiki
Ma mua o ka hōʻeuʻeuʻana a me ka laweʻana i ka uku palekana i ka wikiwiki, i ka 62, e hoʻokaʻulua i kāu koi pilikino. I ka lāʻo Pepeluali 2018, ināʻoe i hānauʻia ma mua o 1955 a kali a hiki i ka pihaʻana o 66 makahiki piha, e loaʻa iāʻoe he 100 pakeneka o kāu pono mālama ola. Inā lōʻihiʻoe i ka hoʻomahaʻana a hiki i ka pihaʻana o nā makahiki he 70, e loaʻa iāʻoe kahi bonus, e hāʻawi ana i kāu kōkua ma ka 132 pakeneka o ka nui āu e loaʻa ai i kēlā me kēia mahina inā ua haʻaleleʻoe i 66. Mai kali i ke noiʻana iā Medicare; Ponoʻoe e noi i ka 65 makahiki e pale i nā koina.
ʻAʻole ka Balance e hāʻawi i kaʻauhau, ke kālā, a me nā lawelawe kālā a me nā'ōlelo aʻo. Ke hōʻikeʻia nei kaʻike me ka noʻonoʻoʻole i nā kumu hoʻolālā, ka palekana palekana a kūlike paha i ke kūlana waiwai o kekahi mea kālā kālā aʻaʻole paha e kūpono i nā mea hoʻokele kālā. ʻAʻole i hōʻike muaʻia nā hana i hala aku nei. ʻO ka mālama kālā kahi hihia e pili ana i ka pohō o ke poʻo.