He aha ke kālā?
Loaʻa ka waiwai o ke kālā no ka meaʻaelike nā kānaka e hāʻawi i ka waiwai. He ala ia e kūʻai ai, a he ala e mālama ai i ka waiwai.
ʻAʻole paha he waiwai o nā kālā a me nāʻike kālā iā lākou iho, akā, e lilo ke kālā i mea waiwai ke hoʻohanaʻia e nā mea a pau.
- Ka nui o ka panakoli:ʻO kahi ala no ka hoʻololiʻana kahi mea e kūʻai aiʻoe no kekahi mea'ē aʻe. Uaʻae nāʻaoʻaoʻelua i loko o kahiʻaelike he kālā ka waiwai, no laila, he mea pono loa ia no kekahiʻoihana.
- Ka hale kūʻai o ka waiwai:ʻO kahi waiwai nui he mea e paʻa i ka waiwai noʻoe a hiki i ka wā ma hope. Inā kūʻai akuʻoe i kekahi mea no ke kālā, hiki iāʻoe ke mālama i kēlā mau kālā i ke kālā a iʻole i kahi'auke kālā a hoʻohana i ke kālā e kūʻai i kekahi mea ma hope.
ʻO ka waiwai nui:ʻO ka nui o nā kālā i kēia manawaʻaʻole waiwai nui:ʻAʻole hiki iāʻoe keʻai i nā kālā kālā a hoʻohana paha iā lākou no kekahi mea pono, aʻo ka pākahi $ 100ʻaʻohe mea waiwai e pili ana i ka $ 20. ʻOiaʻiʻo,ʻaʻole pahaʻoe e hoʻohana i ke kālā . Akā i ka wā kahiko, ua maikaʻi kekahi mau kālā. No ka laʻana, hiki i nā mea uila ke mālama iāʻoe i ka hoʻomahaʻana i ka hoʻoilo, aʻo nā metala e like me ke gula e kūpono i ko lākouʻike (i kēia manawa, he mea nui hoʻi kēlā mau metala i ka hanaʻana).
Ke hana nei kekahi mea: No ka mea, ke kumu o ke kālā e pili ana i kahiʻaelike,ʻo ke kālā maoli e hiki ke lilo i kekahi mea-kino a iʻole'eleka. Ua hoʻohana nā poʻe noho ma kahi o Micronesia i nā pōhaku nui e like me ke kālā, a he kaulana nō hoʻi nā puʻupuʻu ma kekahi mau wahi. I kēia manawa,ʻoi aku kaʻoihana kālā i ke kelepona, no laila, ke hoʻomanaʻo nei kāu pēke a me nāʻoihana'ē aʻe i kāu nui.
No ke aha eʻokiʻole ai i ka pa?
ʻO ka mea kālepa e pili ana i ka kālepaʻana i nā ukana a me nā lawelawe pololei ma mua o ka hoʻohanaʻana i kahiʻano kūʻai. Eia kekahi laʻana, inā uluʻoe i nā mea kanu a makemakeʻoe i ka papaʻaina, hiki iāʻoe ke huli i ke kamanā e makemake e kūkulu i papaʻaina nou no ka mea kanu. Eia kekahi, hiki paha iāʻoe keʻike i kekahi me ka papaʻaina'ē aʻe ma ka lima a me ka pono no nā mea kanu.
Hoʻoikaika nā pahūʻana i nā palena liʻiliʻi, akā ua maʻalahi ka hana.
- Nā pono e pono ai: No ka hana maʻaʻole, ponoʻoe e loaʻa kahi mea e pono ai kaʻaoʻao'ē aʻe, a pono lākou e loaʻa kahi mea āu e makemake ai - a pono e hanaʻia kēlā mau mea i ka manawa hoʻokahi. Hikiʻole i nā hēne e hoʻolōʻihi mau a ma o.
- Ke kākoʻoʻana i ka waiwai: Me ka mea hoʻolimalima, hiki hiki ke paʻakikī e mālama i ka waiwai. I ka hoʻohanaʻana i keʻano o nā mea kanu, ponoʻoe e kūʻai i kāu waiwai ma mua o ka haoʻana, aʻaʻole pahaʻoe e nele i kekahi mea i ka wā eʻohi ai (aiʻole e loaʻa nā mea āu e makemake ai inā).
Ma muli o nā pilikia koʻikoʻi,'ōlelo kekahi o nā mea anthropologistsʻaʻole i ola kahi maʻa mau maʻemaʻe.
Uku kālā kālā a ke Aupuni
ʻO nā kālā kālā i hāʻawiʻia e ke aupuni,ʻo ia ke kālā āu iʻike loa ai. ʻIkeʻia hoʻi he kālā "fiat",ʻaʻohe waiwai nui o nā kālā e like me ke kālāʻAmelika.
Akā, he waiwai nui lākou no ka laweʻana o ke aupuni i ke kālā a ke haʻi aku nei he mea pono ke hoʻopono-ʻaʻole hiki i kekahi o ka lāhui ke hōʻole eʻae i ke kālā no nā aie a me nā kuleana.
Ma ka hopena o ka makahiki 1700, ua hoʻokumuʻia ke kālā US ma ka waiwai o ke gula a me ke kālā, aʻo ka hope wale nō ke gula i kākoʻo i nā kālāʻAmelika. Ua hoʻemiʻia nā'āpana kālā mai nā mea waiwai nui, a hiki iāʻoe ke hoʻololi i nā pepa pepa no ke gula kūlohelohe. Akā, i ka makahiki 1971, ua haʻalele ka US i ke kūlana gula -ʻo ka neʻeʻana o ka mea e hihia mau ana , aʻo ia ka mea e loaʻa ai ka hewa no ka hoʻonui .
Nā kulekele pili kālā: Hoʻopiliʻana i ke kālā a me ke gula iʻaeʻia e ke aupuni e hoʻoponopono i ka hoʻokele waiwai a me ka waiwai o ke kālāʻAmelika.
- Ke kāpili kālā: Ma wahoʻole o kaʻu kūʻaiʻana a kūʻai kūʻai paha i ke gula gula, hiki i nā kāpena ke hana i ke kālā me ka makaniʻeleʻele ma o ka paiʻana i nā kālā. E hana i nāʻoihana loea, hiki iā lākou ke hoʻopau i nā mākeke me ke kālā ma o ka kūʻaiʻana i nā palekana mai ka poʻe kālā kālā.
- Kālā kālā: E hiki nō hoʻi i nā aupuni ke hoʻonui i ke kālā kālā ma o ka hoʻouluʻana i nā huina ukiʻi a iʻole ka hoʻololiʻana i nā koi āpau. Ke emi nā pākēiho, hoʻolālā nā pāʻoihana a me nā kānaka i ka hōʻai'ē, a nui lākou e hoʻolilo i ke kālā no ke kūʻaiʻana i nā mea aiʻole e hoʻoulu i ke ulu (kūkulu i kahi halehana hou a me ka hanaʻana i nā hana).
Hiki ke hoʻonui a ho'ēmi paha ka waiwai:ʻO ka waiwai wale nō ka waiwai i ka wā e manaʻo ai nā kānaka he mea nui. Akā, hiki i kaʻike ke hāʻule, no laila, e hoʻopau a hoʻololi paha ka waiwai o ke kālā i ka manawa. ʻO ka hopena paha e loaʻa ana i nā kālāʻoʻoleʻa, no ka mea,ʻaʻohe momona waiwai e kākoʻo i kahi waiwai i hilinaiʻia ma luna o ka manaʻoʻiʻo. Ke emi ka waiwai i ke kālā,ʻoi aku ke kālā e kūʻai i nā mea like ( iʻikeʻia he kapokala ). ʻO ka hopena, hiki i ke kālā ke lilo i meaʻole. Heʻoiaʻiʻo hoʻi ka mea'ē aʻe - hiki ke loaʻa ka waiwai i nā kālā i ka wā kiʻekiʻe.
Pehea ka nui o ke kālā e hele ana?
ʻO ke ao holoʻokoʻa: He paʻakikī ke mālamaʻana i keʻano o ke kālā,ʻoiai ke hoʻololi mauʻia kaʻoihana waiwai. I ka 2017, hoʻopau ka Bank of International Settlements i ka loaʻaʻana o ke kālā kālā $ 5 miliona ma ka honua holoʻokoʻa.
'Oiho kālā: E maʻalahi ka nānāʻana ma ka lāhui hoʻokahi i ka manawa. Ua manaʻoʻia ka CIA World Factbook e loaʻa ana he 14 milionaʻAmelika kālā. Akāʻo ka hapanui o ia mea e noho nei i loko o nāʻoihana kālā a iʻole nāʻike loea. ʻO ka Fed, ke kikowaena waena o ka'āina , e wāwahi i ke kālā i nāʻano:
- ʻO M1 he kālā wai. Pēlā ka kālā i ke kaʻawale, kālā i ka noi kālā (e like me ka nānāʻana i nā waihona kālā ), nā mākaʻikaʻi hele, a me nāʻano kālā'ē aʻe e hiki ke hiki ke loaʻa.
- ʻO ka M2 he ho'ākākaʻoi aku e pili ana i ka M1 me ke kālā i hikiʻole ke hiki ke loaʻa. Hoʻohālike nā kālā i loko o nā waihona mālama kālā , nā palapala liʻiliʻi o ka waihona (CD), nāʻike kālā kālā, a me nā mea likeʻole.
- ʻO ka M3 he M2, me nā hoʻopiʻi manawa nui aku, nā kālā kālā o ka hoʻomoʻauao kālā, nā mea kūʻai kālā kālā, a me nā waiwai waiwai likeʻole. Ma ke kaulike, M3 he $ 14 miliona ka nui, e like me ia i ho'ākākaʻia ma luna nei.
ʻO Cryptocurrency Money?
Kū'ē ke kālā i ka manawa eʻae ai nā kānaka e mālama i kekahi mea me ke kālā-inā he mana paha (e like me ke kino aupuni) e kuhikuhi ana i kekahi mea e like me ke "kālā." E hiki ke maʻalahiʻia nā cryptocurcies like Bitcoin no ka hoʻohanaʻana o nā kānaka i kēlā mau kālāʻano kālā. hale kūʻai.
ʻO kēlāʻano,ʻo kēlāʻano kēiaʻano kālā he mauʻano likeʻole, a ponoʻoe e koho i kahi o nāʻoihana kālā eʻoi aku ka maikaʻi iāʻoe. ʻOiaiʻoe e hoʻoholo i kēlā manaʻo, e noʻonoʻo i nā kānāwai a me nā kūlana kūpono i ka wahi āu e noho ai a kālepaʻana i loko, ka pilikia a me nā pono o ka hoʻohanaʻana i ke kālā i hāʻawiʻia, ka maʻalahi o ka hoʻohanaʻana, a me nā mea nui'ē aʻe.
Inā paha iʻaeʻia e nā kāpenaʻo Bitcoin i ke kālā,ʻaʻohe mea e hoʻohanaʻia e kekahi poʻe (ʻoiai he hiki keʻoi aku ka maikaʻi o nā koho'ē aʻe).