Ponoʻoe e ho'ōla i nā mea'ē aʻe no ka haʻaleleʻana a iʻole ka uku no ka uku kālā hōʻai'ē haumāna?
ʻO ka paleʻana i ka uku hōʻai'ē haumāna e hiki ke lilo i mea koʻikoʻi ma ka ho'āʻoʻana e mālama i nā kumuhana waiwai'ē aʻe.
ʻO ka nānāʻana i nā pahuhopu lōʻihi e like me ka hoʻomahaʻana e like paha me he mea nui loa. Akā inā lōʻihi kou lōʻihi e hoʻomaka ai e ho'ōla no ka hoʻomahaʻana, hiki paha iāʻoe ke hoʻouka i nā hoʻouka nui i kou ola kālā e palekana i nā uku ukiuki haumana haumana.
Eia kekahi mau papa hana hoʻolālā kālā e pili ana i ka papa inoa nui e hoʻopau pinepineʻia i mua o ka hoʻopiʻiʻana i nā loans haumāna me nā uku'ē aʻe.
1. E hana i kahi papa inoa o kāu mau kumu waiwai waiwai waiwai nui loa
ʻAʻohe mea kānalua i ka hōʻai'ē o ka hōʻai'ē haumāna i kahi kaumaha nui no ka nui o nā pūʻulu kālā o ka home. ʻAʻole pono kēia mau uku kālā e hōʻole iāʻoe mai ka hahaiʻana i nā pahu waiwai koʻikoʻi. ʻOiaiʻo kāu kālā a hoʻolālā kālā hoʻopili pono paha e like me kāu e hana nei i kēia mau uku kūpono, he mea nui i ka hoʻokumuʻana i kahi palapala hoʻolālā i kākauʻia. Loaʻa iāʻoe kahi palapala i kākauʻia e hiki ke kōkua i ka hāʻawiʻana i ke alakaʻi i ka wā e ho'āʻo neiʻoe e hoʻokaho i ka pehea e hoʻohana ai i kou manawa a me kāu kālā.
ʻO ka laweʻana i ka manawa e hoʻokomo i kāu mau pahuhopu ma ke kākauʻana aʻikeʻana i nā kūwae e makemake ai e hoʻokau i kēlā mau pahuhopuʻoiaʻiʻo, hiki i ka mea e hiki ai iāʻoe ke hoʻokō i kēlā mau pahuhopu. ʻO kahi koho a Gallup i mālamaʻia iʻikeʻia e emi iho ma lalo o 40 pakeneka o nā mea kālā i loaʻa i ka palapala i kākauʻia.
He kōkua ka loaʻaʻana o kahi kumukūʻai i kākauʻia e like me keʻano o kāu pilikia i kēia manawa.
ʻAʻole pono ka paʻakikī o kāu hoʻolālā aʻo kaʻoi aku maʻalahi kaʻoi aku o ka maikaʻi. Eia kekahi laʻana,ʻO ka Hōʻike Kūʻaiʻo One-ʻAoʻao:ʻO kahi Māhele Mākaukau no ka Hoʻonuiʻana i kāu kālā na Carl Richards e hōʻike ana i ka hiki iāʻoe ke hana i nā mea kūikawā i kou ola kālā me kahi papa hana. ʻO ka mea pōʻino,ʻike nā kānaka he $ 1.3 miliona o ka hōʻai'ē hōʻai'ē haumāna i hoʻonuiʻia ma kēia'āina e like me ke kuahiwi hikiʻole ke piʻi.
Ma kahi kūlana haʻahaʻa, hiki iāʻoe ke manaʻo e pili ana kāu hōʻai'ē hōʻai'ē haumānaʻaʻoleʻoe e hiki ke kūʻai i kahi home a loaʻa kahi kūʻokoʻa kālā. Ma mua o ka nānā waleʻana i kāu mau uku kālā haumāna, e hoʻolālā i kahi hoʻolālā kālā hoʻonuiʻaoʻao kahi e kōkua iāʻoe e loaʻa ai ke ala maikaʻi e kūpono i nā uku kālā hōʻai'ē haumāna i nā wahi'ē aʻe o kāu ola waiwai.
2. Hoʻoulu i kahi Hoʻolālā Hoʻolālā Pilikino
He mea nui e mālama i kāu mau uku. Akā,ʻoi aku ka nui o ka heleʻana ma waho o ka paʻakikī i nā mea i hala i hala aku nei a hoʻokumu i kahi hoʻolālā kālā e hōʻike ana i kāu kālā i kahi e holo mua ai. Me ka manaʻo nui o ka loaʻaʻana o kahi kālā, hoʻokahi wale nō o nāʻAmelika'ē aʻe i hahai i ka uku a me ka hahaiʻana i ka waiwai a me ka hoʻolimalimaʻana i nā manawa mau. ʻO ka uku kālā kālā haumāna he 10 a 15 mau kaona o ka loaʻa kālā.
ʻO kāu mau hōʻai'ē maoli e hilinaʻiʻia ma ka hoʻolālā hoʻololi āu i koho ai.
ʻO ke kaʻina o ka kohoʻana i ke kumukūʻai o ka uku kūpono ma mua o ka nānāʻana ma kāu mau uku palena palena. Ponoʻoe e hoʻoholo i ka lōʻihi o ka laweʻana i ka hōʻai'ē o kāu hōʻai'ē haumāna a me ka nui o nā kumukūʻai uku no ka ola o kāu hōʻai'ē. Ma ka hāʻawiʻana i kahi hoʻolālā kālā e hana ana ia i nā uku'ai'ē i kāu pūlāwaiwai a kōkua iāʻoe e hoʻomaopopo i nā ala e ho'ōla ai i nā mea hou no ka haʻaleleʻana a me ka uku houʻana i ka hōʻai'ē.
Hiki iāʻoe ke aʻo hou e pili ana i keʻano e koho ai i ka hoʻolālāhoʻihoʻi kūpono no nā loans haumāna ākea a Studentaid.ed.gov.
3. Hoʻomau i ka Pūʻulu Hoʻopiʻi Paʻi
ʻO kahi kālā hōʻailona palekana hōʻailona e hoʻonohonohoʻia ana mai $ 1000 a $ 2000 ma kahi helu'ē aʻe o kāu huli maʻamau. Pono kēia kālā e pale aku i ka hōʻai'ē kāleka kālekaʻoi aku ma ke kumu kūʻai nui aiʻole nā laikini pilikino inā loaʻa nā hanakā lapaʻau, kaʻa a kaʻaʻole paha.
4. Max i waho o ka papahana ma kahi hoʻolālā hoʻoholo
Nui nā hui i hāʻawi i kekahiʻano hana like i 401 (k) me 403 (b) nā papa hana hoʻomaha. Ināʻoe e hana no kekahi o kēlā mauʻoihana,ʻaʻoleʻoe e like me ka 25 pakeneka o nā poʻe hana e waiho nei i ke kālā kālāʻole ma ka papa. E hoʻohana i kēia mau mea pili i nā mea likeʻole ma ka hāʻawiʻana i ka nui like. Akā, inā loaʻa iāʻoe kekahi pilikia kūpilikia e pili ana (nā kāleka kāleka, nā pānaʻi pilikino nui nui, a me nā mea'ē aʻe) hiki iāʻoe ke kali a hiki i kou wā i'ōlelo ai aia ma mua o ka hoʻopauʻana i kāu mau hoʻolālā hoʻolālā.
5. E uku i ka uku waiwai kiʻekiʻe
I ka wā e pili ana i ka ukuʻana i nā hōʻai'ē a me nā hōʻai'ē'ē aʻe, he mea nui e hoʻomaopopo i kekahiʻanoʻoi aku ka pilikia o kekahi mauʻano aie. ʻO nā haʻawina haʻawina haʻawina haʻawina haʻahaʻa a haʻawina nui paha aʻoi aku ka mea iʻoi aku ka maikaʻi ma mua o ka hikiʻole ke hāpaiʻia ka uku. ʻO kēlā mau uku hoʻolimalima e pono ke hāʻule ma lalo o 25 pakeneka o kāu nui o ka loaʻa kālā. No nāʻoihana'ē aʻe iʻoi aʻe ka pilikia (ʻo ia hoʻi, nā kāleka kāleka) me nā kumukūʻai nui ma mua o 6 pakeneka,ʻo ke ala maikaʻi loa e hoʻokaho ai iā lākou,ʻo ia ka hoʻopauʻana i ka'ai'ē nui.
6. Hoʻonohonoho i ka hoʻoponopono kālā hōʻai'ē
ʻO ka hapa nui o nāʻAmelikaʻaʻole i lawa nā kālā e hiki ai ke pale i nā mahina he 1 o ka lilo. Eia naʻe, ke'ōleloʻia nei he nui kāu i loko o nā mālama kālā no ka uhiʻana iʻekolu aʻeono mahina o nā lilo ola. ʻO ke ala maikaʻi loa e hoʻokō ai i kēia pahuhopu,ʻo ia ke hoʻololi waleʻana i ke kālā mai kāu waihona kālā i loko o kahi waihona kālā maʻamau ā hiki i kou hōʻeaʻana i kāu pahuhopu mālama.
ʻO nā palepalena mālama mālama ola a me nā waiwai ROT IRA hiki ke komo pū kekahi o kāu kālā pilikia. E hoʻomanaʻo i kou makemake e mālama i nā mahinaʻoi aku o ka wai (ʻo ia hoʻi, ka maʻalahi) ke mālamaʻana ma mua o ka hoʻokomoʻana i kēlā kālā keʻoleʻoe eʻoluʻolu i ka hopena o kahi hoʻohaʻahaʻa kūʻaiʻana inā loaʻaʻoe i kāu waihona.
7. E hana i kahi palekana no ka haʻaleleʻana i kahiʻoihana kiʻekiʻe
E hōʻoiaʻoe i ke ala e pani ai ma kahi o 80 pakeneka o kāu kālā loaʻa i ka manawa o ka hoʻomahaʻana (aiʻole kāu pahuhopu) ma mua o ka hoʻonuiʻana i kāu lā uku uku hōʻai'ē. ʻO ka pale nui no ka hoʻomahaʻana he pahuhopu ia no nā poʻeʻAmelika he nui i kēia manawa. He mea paʻakikī loa ke mālama nuiʻana ināʻoe i ka wā mua o ke kauʻana a me ke kaumaha i ka hōʻai'ē hōʻai'ē haumāna.
ʻOiai e hōʻeha ana i kāu pānaʻi haumāna e manaʻo paha heʻoi aku kaʻoi aku kaʻoi aku kaʻoi aku o ka mea nui,ʻo kaʻoihana nui ia e mālama i kahi 10-20 pakeneka o ka loaʻa kālā i loko o kāu mau makahikiʻoihana e hiki ai ke kūʻokoʻa kālā. Hoʻoholo i kāu hoʻopalekana hoʻomaha ma mua o ka hoʻonuiʻana i kāu kālā i kāu mau pānaʻi haumāna e hiki iāʻoe ke hoʻohana piha i ka mana o ka mea hoihoi waiwai. Hoʻokumu nā loans o nā haumāna i ka lālā no ka hoʻopakeleʻana i ka hoʻomaha. Uaʻikeʻia kahi hōʻike Morningstar e pili ana kēlā me kēia kālā o ka hōʻai'ē a ka haumāna i kahi emi he 35 keneta no ka hoʻopakeleʻana i ka hoʻomaha. Mai hoʻokuʻu i kou hoʻomaha loa ma ka hoʻomahaʻoleʻana! Hiki iāʻoe ke hoʻohana i ka calculator hoʻoholo no kaʻikeʻana i kahi e kū ai a ho'āʻo i ka hoʻonuiʻana i nā haʻawina i ka mea e pono ai.
Hoʻohui i nā Loan Haumāna i loko o kāu Paena Hoʻolālā
He mea nui e kuhikuhi i keʻano o nā papa hana hoʻolālā mua e kau muaʻia ma mua o ka hāʻawiʻana i nā kālā'ē aʻe i nā pā kālā hoʻonaʻauao. Akā,ʻaʻole ia he manaʻoʻoe e noʻonoʻo ponoʻoleʻoeʻaʻole āu koho i ka loaʻaʻana o nā loans haumāna haumāna i kāu kālā.
ʻO kāu mau uku hoʻololi e hilinaʻi nui i keʻano o nā loina āu (federal or private). Hoʻohui i nā'auwaʻa pekelala a iʻole ke kūʻaiʻana i nā hōʻai'ē kūʻokoʻa e hāʻawi i nā mea'ai'ē me nā koho e hāʻawi i ka uku hōʻai'ē e hoʻoholo i kāu mau kumukūʻai kālā. I nā manawa he nui, hiki i kahi mau hoʻololi liʻiliʻi hiki ke kōkua i ka hoʻohaʻahaʻa i ke kaʻina hana hoʻolimalima a ma keʻano o ke kumukūʻai e hiki ke emi i nā kumukūʻai o ka laweʻana ma o nā uku hoʻolālā liʻiliʻi.
Eia nā mea nui eʻike ai i ka kohoʻana i kāu hoʻolālā hoʻololi:
- Me ka Federal Student Loans e noiʻiaʻoe e koho i kahi hoʻolālā. Ināʻaʻoleʻoe koho hoʻokahi, e kauʻiaʻoe ma ka Papa Kuhi Kū'ē, kahi e ukuʻia ai kāu mau loina i 10 mau makahiki.
- Hiki iāʻoe ke hoʻololi i kekahiʻokoʻa'ē aʻe i kēlā me kēia manawa e kūpono i kou mau makemake a me nā pahuhopu.
- ʻO kāu uku o ka mahina e hiki ke hoʻokumuʻia i ka nui o kāu hana.
- Hoʻoliloʻia nā laikini kūpono me ka ukuʻole o ke kālā pekelala a hele mai me nā koho kūponoʻole. Hoʻokaʻaʻike i kāu mea nāna i hāʻawi aku, mea hōʻai'ē, a mea uku ukana paha eʻike i kāu koho hoʻoholo.
- ʻO nā uku kālā a nā haumāna loea i hāʻawi muaʻia ma ka lā 1 o Iulai, 2006, a loaʻa ka hapa kūpono no ka ola o ka hōʻai'ē.
- Inā loaʻa iāʻoe kahi hōʻai'ē kōkua hiki iāʻoe ke kākau inoa no nā uku liʻiliʻi pono'ī ma o kāu mea lawelawe loan aʻaʻoleʻoe e nele i ka uku. ʻO ka maikaʻi loa, loaʻa iāʻoe kahi hoʻonuiʻana i ka loaʻa he 0.25 pakeneka i ka wā e kākau inoaʻoe!
Ke hanaʻana i kahi hoʻolālā kālā e maʻalahi a maʻalahi hoʻi ka pae mua e hiki ai iāʻoe ke lawe i ka mālamaʻana i ka hōʻai'ē a ka haumāna. Inā hoʻomaka kāu loans haumāna eʻike e like me ka hoʻolimalima kālā e hoʻomanaʻo wale aku aia he mauʻano e kūpono i kāu uku i kāu hoʻolālā kālā ma keʻano e paleʻole ai i kāu pono e mālama no ka haʻaleleʻana.