- Mozilla Firefox
- ʻO Microsoft Edge
- Safari
- Google Chrome
Loaʻa ka paio nui ma kahi wikiwiki o ka polokalamu kelepona,ʻoi aʻe aʻoi aku ka pono, akāʻo kaʻoiaʻiʻo, aia ma kaʻaoʻao o ka papa,ʻo nā pūnaewele nuiʻehā ka nui o ka holoʻana i ka wikiwiki, palekana, a me ka hilinaʻi.
Edge kahi kānāwai mālama mālama kahi i hoʻopau ai kahi mea hoʻohana Windows i kā lākou mīkini me Windows Update. Hāʻawiʻo Firefox i kahi hilinaʻi palekana e nānā aunoa i nā polokalamu a me nā pūnaewele no nā polokalamu malware a me nā maʻi.
Uaʻikeʻiaʻo Chrome iʻoi aku kaʻoihana pūnaeweleʻoi aku, e like me kaʻoi aku o ka maikaʻi ma mua o Firefox ināʻikeʻia i ka hōʻike pūnaewele.
Ua hoʻonohonoho kēlā me kēia pūnaewele i nā hiʻohiʻona palekana e pono ai ka nānā o ka mea hoʻohana, a hiki paha i kēia mau mea a hikiʻole paha ke paneʻia:
- E pono i nā poho pop-up
- Pono nā mea hoʻohana e hoʻoholo inā pono ka hoʻomanaʻoʻana o ka mea hoʻohana i nā hua'ōlelo no nā pūnaewele, a me ka hikiʻana i kahi hua'ōlelo nui. No ka moʻolelo,ʻaʻole wau he pā a mālama i kēia mau hua'ōlelo.
- Pono nā mea hoʻohana e koho i ka lawe 'ana a me ka lima o ka polokalamu kele pūnaewele, a me kahi e mālama ai i kaʻikepiliʻikepili. I ka hapanui o nā hihia, makemake wau e hāpai i nā hoʻoukaʻana.
ʻO ka mea maʻamau, hiki i nā mea hoʻohana ke hoʻonohonoho i ka polokalamu kele pūnaewele e hoʻopau hou aku, akā, hiki iāʻoe ke hoʻomaopopo iāʻoe e hoʻoholo i nā hoʻololi e hiki i kaʻu polokalamu kelepona, a iʻole kamepiula paha. Hiki paha he mau loli i nā hana āu e makemake ai eʻike,ʻoiai, a inā he mau manaʻo palekana kekahi me kāu pūnaewele pūnaewele.
He maikaʻi keʻokoʻa o kahi pūnaewele pūnaewele aʻoiʻole paha?
ʻO kahi alalahi loa e ho'ākāka ai i kaʻokoʻa o ka palekana ma waena o nā laina pūnaewele a me nā laina pūnaewele pūnaewele e hoʻohālikelike pono i ka pilina i ke kaula kelepona. Ke loaʻa ka leka uila i kahi kaula i ke aho,ʻoi aku ka paʻa. I kekahiʻaoʻao, heʻokoʻa lima, keleponaʻole kelepona pūnaeweleʻole paha aʻokiʻia e nā meaʻikepili.
ʻOiaʻiʻo, hiki ke hana i kahi pilina i hoʻohuiʻia, akā no ka hanaʻana i kēia, paʻakikī iʻole iʻole iʻole e komo i kaʻaoʻao.
Hiki like ia me nā laina pūnaewele a me ka laina pūnaewele. Inā pili pololei kāu kamepiula i ke aho a me ke aho kuhi hou, hikiʻole keʻae i ka hōʻailona. Eia naʻe,ʻaʻole i liʻiliʻi ke aho kuhi, e hiki ke hōʻiliʻiliʻia ka hōʻailona ahoʻole, a ua paʻakikī kaʻikepili a me nāʻike i hoʻololiʻia no kaʻaihueʻana.
Kaohiʻana i kāu kamepiula mai lilo iā Zombie
Ua lawe nā pāʻoihanaʻelua a me nā mea hoʻohana i nā palekana palekana e hāʻawi ai i nā scammers i kahi kahua kūpono kahi e hoʻomaka ai i kā lākou hōʻeha. Mālama kēia iā lākou e hana i nā botnets me kaʻikeʻoleʻia o kaʻike. Hoʻokomo nā poʻe Hackers i nā botnets e hoʻouna i ka hōʻano hōʻailona a me nā mea leka uila a e hoʻopakele i nā polokalamu me nā huakō.
Hiki i kahi pahu pōkole he mau wati heʻumi, a hiki paha iā lākou ke helu i loko o nāʻumi a he mau haneli haneli. He mau miliona o nā polokalamu kamepiula pilikino ka mea e hiki ai ke lilo i mau māhele. ʻO nā computer i loaʻaʻole ka palekana kūpono e kūpono i ka hoʻololiʻana i nā bots, aiʻole ka zombie.
Hiki i nā hana mai nā mea hoʻohana ke kono aku i ka hōʻeha e hana. Eia kēia mau mea:
- Kipa i nā pūnaewele kiʻi ponokala
- ʻO nā pūnaewele pāʻani holoʻokoʻa i mālamaʻia ma nā'āina'ē
- Ke hoʻouka nei i nāʻikepili mai ka pūnaewele peer-2-peer.
E hoʻomanaʻo i ka hoʻohanohanoʻoleʻia i waena o nāʻaihue,ʻo ia hoʻi,ʻaʻoleʻoe e komo i kekahi hana kūlohelohe ma ka pūnaewele e hiki ke konoʻia i kahi hoʻoukaʻana, e like me ka laweʻana i ka lako pirated.
ʻO nā computer iʻoi aku ka wā kahiko, nā'elemana kahiko a iʻole nā manaʻoihana i hoʻopukaʻoleʻia, e like me nā mana o Windowsʻelemakule, me Windows XP, ua maʻalahi loa. Eia hou, i ka hoʻohanaʻana o nā mea hulina i hoʻopukaʻoleʻia, e like me nā'ōlelo kahiko o Firefox a iʻole Internet Explorer, hiki ke maʻalahi i nā meaʻino e'ōkuhi i kāu kamepiula.
No ka mālama ponoʻana i kāu PC, e mālama pono i nā pale pale pale a pau i kēia manawa ma ka hoʻokomo pūʻana i nā pūnaewele lawelawe ma o ka Windows Update, aiʻole e hoʻouka hou i ka Mac hou a iʻole Windows OS. E mālama iāʻoe i hoʻonohonoho i nā hoʻololi kūikawā i kāu polokalamu kamepiula.
Ua palekanaʻo Macs?
No nā mea hoʻohana Mac, ua wikiwiki ka OS e pane i nā hoʻoweliweli pūnaewele, a ke hāʻawi neiʻo ia i nā hōʻailona hoʻomalu e pono ai. ʻO ka mōʻaukala,ʻaʻole hiki i nā mea hoʻohana Mac keʻano pilikino i nā mea hōʻeha a me nā meaʻino i hoʻohanaʻia e nā mea hoʻohana PC, akā naʻe, i kēia manawa, uaʻikeʻia e ka Internet ka pāʻani pāʻani. ʻO kēia keʻano o nā poʻe Mac e like me ka pilikino i nā mea pūnaewele i laila ma laila e like me nā mea hoʻohana PC. Me ka mahalo nuiʻia o ke Apple OS, nā meaʻaihue a me nā mea hoʻoikaika e hoʻoikaika ana i ka hana i nā hopena e hana ana ma nā Macs.
ʻO kaʻaoʻao o ka Apple Security Update ka mea e hoʻohana i nā mea hoʻohana i nā mea hoʻohana a pau e hoʻopaʻa i ka polokalamu hou o ka pūnaewele pūnaewele. Hōʻike mauʻo Apple i nā hōʻailona palekana, a ma ka hoʻohanaʻana o Mac,ʻo ka mea maikaʻi loa hiki iāʻoe ke hana,ʻo ia ka hōʻoia e hoʻokomo i ka polokalamu hou loa, no ka mea, e hoʻonui ai i ka palekana o ka pūnaewele.
Phishing, Typosquatting, a me ka mālama
No ka paleʻana i kāu mīkini mai ka phishing , ponoʻoe e hōʻoiaʻaʻoleʻoe e kaomi i nā loulou i ka leka uila āu eʻikeʻole ai. Inā manaʻoʻoe he pono ke leka uila, e hoʻopaʻa i ka mea hōʻino ma luna o ka loulou eʻike i kahi kikowaena URL. Inā pololei ka helu kuhi, pono palekana ka loulou. Akā, e noʻonoʻo paha, no ka mea, heʻano'ē iki a nānāʻia e like me ka pololei, a he mea hōʻailona kēia. Ināʻaʻoleʻoe e maopopo inā palekana ka loulou, e hoʻopili aku i ka mea a iʻole ka hui i hoʻouna i ka leka uila a iʻole e kāomi wale i ka URL pololei i loko o ka pahu helu o kāu pūnaewele.
Inā loaʻa iāʻoe kahi leka uila mai nā pūnaewele pūnaewele pūnaewele, ma kahi o ke kaomiʻana ma o ka leka uila, e hōʻoia e komo i loko o ka pūnaewele, a laila e nānā i nā leka hou. Inā loaʻa iāʻoe ka leka uila e hoʻomaopopo iāʻoe e loaʻa ana kekahiʻikepili pūnaewele, hou, mai kaomi ma luna o ka leka uila. Ma kahi kūpono, e hele pololei i ka pūnaewele ma ka kākauʻana i ka helu wahi a me ka hoʻohanaʻana paha i kahi kahamu.
Inā loaʻaʻoe i ka leka uila ma ka waihona spam, pono paha ka hōʻailona, inā paha he mea kūpono,ʻo ia ka leka uila. Nui nā polokalamu hoʻolālā a me nā polokalamu kele pūnaewele kahi pūnaewele huli no nā leka uila phishing a me nā pūnaewele puni honua.
E hoʻomanaʻo i nā hui kūponoʻaʻole loa e hoʻouna i ka leka uila i ka poʻe kūʻai e noi ana iāʻoe e hoʻololi i kahi hua'ōlelo a noi iāʻoe e hoʻouna i nāʻike kāleka kāleka. Inā loaʻa kēia mau leka uila, holoi koke iā lākou a hoʻomaopopo i ka hui.
He papahana piliʻo McAfee i kapaʻiaʻo SiteAdvisor e kōkua ana e hoʻomaopopo i nā pūnaewele kūpono ma o ka paʻiʻana i nā pae i nā hualoaʻa. No ka hanaʻana i nā phishers, he mea pono kēia.
Ke paleʻana iāʻoe iho mai ka Typosquatting
ʻAʻole i ka wā ma mua, hana nā typosquatters i kahi pūnaewele e pili ana i Twitter.com i kapaʻiaʻo Tvvitter.com. Ma kahi o ka weheweheʻana iā ia me ka 'W,' ua hoʻokomo kēia mau mea hoʻokele iʻelua 'V' no ka hanaʻana i keʻano o ka 'W.' Eʻike i ka maʻalahi? Ua hoʻouna aku kēia mau mea hoʻokele i ka leka uila pilikino i kahi miliona mau miliona, a he nui ka poʻe i pākaʻiʻia mai ka leka uila, a hoʻopau lākou i kahi pūnaewele i hōʻiliʻili i ko lākou inoa inoa a me nā hua'ōlelo a me ka hoʻokomoʻana iā lākou i Twitter.
E pale i nā scams e like me kēia:
- E nānā pono ma nā loulou a pau ma mua o ke kaomiʻana iā lākou i ka huliʻana i ka pūnaewele.
- I ka wā e kākau ai i kahi helu i loko o kahi polokalamu kele pūnaewele, e nānā i ka pākuhi helu e hōʻoia iāʻoe e nānā pololei i ka pelaʻana ma mua o ka pāʻana i ka kī komo.
- E hana wale i nā mea kūʻai pūnaewele āu iʻike ai. E hōʻaika i ko lākou mau pūnaewele a iʻole e mālama iāʻoe i nā manawa a pau e hoʻopau pono i ka helu, me kaʻole typos.
E ho'āʻo e hoʻohana i kahi papa inoa 'punahele' i ka wā e hiki ai i nā pūnaewele āu e leʻa pinepine ai.
Ke pale iāʻoe iho mai ka Ransomware a me ka mālama
ʻO ke ala maikaʻi loa e hōʻoia aiʻaʻoleʻoe e lakaʻia mai kāu mau kiko'ī e ka ransomware,ʻo ia ka hōʻoiaʻana i ka manawa e hoʻomaikaʻi mauʻia ai kāu kamepiula me nā hōʻailona wili hou loa a me ka manaʻoi loa o ka pūnaehana hana i kohoʻia. Hiki iāʻoe ke pale i kēia mau hopena ma ka hoʻomanaʻoʻanaʻaʻole e kaomi i nā loulou i loaʻa i loko o ke kino o ka leka uila a me ka hōʻoleʻana mai ke kipaʻana i kekahi pūnaewele kūpono e hiki ai ke loaʻa i ka maʻi.
No ka paleʻana i kahi kamepiula mai ka scareware , e mālama pono e hahai neiʻoe i kēia mau hana:
- E hoʻohana mau i kahi polokalamu polokalamu hou. He meaʻole inā makemakeʻoe iā Chrome, Firefox a iʻole Internet Explorer, e hoʻomaopopoʻoe e hoʻohana i ka polokalamu hou loa. Ma ka liʻiliʻi, eʻoluʻolu e hoʻouka i nā hōʻoia hoʻomalu e hiki mai ana.
- E hoʻohana i ka pop-up blocker ma kāu polokalamu kele pūnaewele. Ua hala kēia ma kahi paʻamau. Ināʻoleʻoe i nā pop-ups, ma keʻano hikiʻole iāʻoe ke hōʻoia.
- Aia nā pop-ups mana i laila, akā ināʻaʻole i paniʻia kahi puka pahū, no ka mea, kahi PC e paʻi Ctrl-Alt-Delete e pani i ka polokalamu kele pūnaewele. No Mac, pēhi i ke kauoha-koho-Holoʻana ma ka papa keyboard, e koho i ka pilikia pilikia a laila e kaomi i ka Quit. Eia kekahi, e kāomi i ka logo Apple, i loaʻa ma kaʻaoʻao hema o ka maka, a koho i ka koho Force Quit. E koho i ka polokalamu hoʻopilikia a kaomi i ke pihi e pani.
- Mai kaomi i nā loulou i kahi pop-up. Inā hikiʻole ke hoʻoponoponoʻia ka pophū, e hana i ka hoʻopili paʻakikī o kāu kamepiula.
- ʻO ka hoʻomanawanui a me ka hoʻomauʻana he mau kī. Hiki ke paʻakikī ka pauʻana o ka puka pahūʻana i nā manawa, akā,ʻo ke pihi kaomi e paʻiʻia i loko o ka pahūʻana, e manaʻoʻoe e kiʻi neiʻoe i kahi huakaʻi.
- E hoʻomanaʻo i nā manawa a pau e mālama i kāu kamepiula software, a hoʻonoho i ka pūnaewele e kiʻi i nā hōʻoia i ka wā e loaʻa ai iā lākou ke kaʻawale.
Mai kaomi ma luna o kekahi loulou ma kahi pūnaewele e hōʻike ana e hiki iā ia ke loli i nā polokalamu kele pūnaewele a iʻole ka polokalamu palekana. Inā hiki, e pani koke i ka puka. Ināʻaʻole hiki iāʻoe ke pani i ka puka makani, e paʻa i ka pūnaewele holoʻokoʻa.