Loaʻa i ka Pākuʻi Makela Loa i ka Lai'ē Kaʻi
No ka "ola e pili ana i kāu waiwai",ʻo ia hoʻi,ʻo ka mea āu i lilo ai i kēlā me kēia mahina, ua emi iho ma mua o ka nui a me ka nuiʻole o ke kālā āu e lawe mai nei i kēlā me kēia mahina. No nā kānaka he nui,ʻoi aku ka maʻalahi o ka'ōlelo ma mua o ka hanaʻana. Nā kāleka kāleka, nā loans, nā mālama kālā, a me nā kālā pōpilikia e hāʻawi iāʻoe e kūʻai i nā mea'ē aʻe ma mua o kaʻaeʻana o kāu kālā. ʻO ka mea pōʻino,ʻaʻole i kūpono keʻano o keʻano o ke ola, a i kekahi manawa, e loaʻa iāʻoe kāu waiwai kūpono. E hoʻopukaʻia kāu waihona a me kou komoʻana i ka hōʻai'ē a i ka wā e hanaʻia ana, e koiʻiaʻoe e hana i nā hoʻololi nui a iʻole e hōʻeha i ke kālā.
01 Eʻike i ka nui o kāu hana.
02 E hoʻolimalima i nā kālā liʻiliʻi ma mua o kou laweʻana.
Keʻikeʻoe i ka nui o kāu hanaʻana, a laila, hiki iāʻoe ke nānā aku i ka ho'ēmiʻana i kāu kālā e hoʻonui i kāu kālā. Ināʻaʻohe āu i loaʻa, e hoʻohana i ka hoʻohālā kālā no ka hoʻolālāʻana i kāu mau hoʻolālā a hoʻohana i ka mālamaʻana i kāu kālā. Inā ua ho'āʻo muaʻoe i ka hoʻolālāʻana aʻaʻole i hana, e ho'āʻo hou. I kekahi manawa, ponoʻoe e hoʻololi iki i kāu kālā no ka hanaʻana.
I kekahi manawaʻo ka hoʻolālāʻana i kahi pilikia pilikia o ke kālā kūloko. E ho'āʻo i kahi ala i kapaʻia "ka hōʻemi kālā." E kākau i kāu kālā, a laila hoʻomaka e unuhi i kēlā me kēia kālā āu e uku nei i kēlā me kēia mahina. Inā loaʻaʻoe i kahi helu kūponoʻole, a laila, nuiʻoe.
03 Hoʻoulu i kāu kālā.
Inā loaʻa kāu mau hoʻolimalima i ka palena liʻiliʻi a ke kālā neiʻoe i ke kālā ma mua o kāu e hana nei, a laila, ponoʻoe e hoʻonui i kāu kālā. Inā loaʻa iāʻoe kahi ukuʻauhau, hiki iāʻoe ke hoʻololi i kāuʻauhauʻauhau e loaʻa ai ke kālā hou i kāu uku. Ponoʻoe e hōʻoia ua hoʻopaʻa inoaʻoe no ke olakino maikaʻi, ke kīnā, a me nā hui'ē aʻe i loaʻa nā pono. I ka hopena, hiki iāʻoe ke loaʻa kaʻoihana kiʻekiʻeʻoihana a iʻole kahi hanaʻelua e kōkua i ka hoʻoholoʻana i nā palena. ʻO ke kīʻo ka hanaʻana i kāu mea e pono ai e hana i ka kālā kūpono e uku i kāu mau lilo kūpono.
04 E paulele i nā kāleka kāleka.
ʻAʻole hoʻohana ka hoʻohanaʻana i nā kāleka kāleka ma kāu mau mea pono'ī. Ke hoʻolālāʻoe i kāu kālā, hoʻopau loa i nā kāleka kālepa e like me keʻano e hana ai i nā mea e pili ana. ʻAʻole hiki ke hilinaʻi nā kāleka kāleka no ka mea e hiki ana i kāu pūnaeke kāleka hōʻemi ke emi i kou palena palena'āina a iʻole e hoʻopau i kāu kāleka kāleka i kēlā me kēia manawa me ka'ōleloʻole.
05 Mai ho'āʻo e hoʻomau i ka poʻe Jones a me ka Hiltons.
E pale i ka koi e loaʻa iāʻoe nā mea likeʻole e like me nā kānaka a puniʻoe a me nā kānaka ma ka televise. Hiki iāʻoe ke hoʻohana i nā kāleka kāleka a me nā hōʻai'ē i ka waiwai leʻaleʻa no kekahi manawa pōkole, akā e ukuʻoe no ia ma hope aku, a laila e pau ana kāu uku.
06 E kūʻai i ka kūʻaiʻana ma kahi kūʻaiʻole.
Hoʻomaʻa pinepine ka poʻe i nā kāleka kālepa no nā kūʻai nui i hikiʻole iā lākou ke uku no kahi kūpono, e like me kahi televise hou. Ma mua o ka ukuʻana no kēia mau kūʻai i ka hōʻai'ē, hoʻokaʻawale i kekahi kālā i kēlā me kēia mahina a hiki i ka wā e ho'ōla nui aiʻoe e kūʻai. Inā hikiʻole iāʻoe ke kūʻai aku no ke kūʻaiʻana, a laila,ʻaʻole hiki iāʻoe ke kūʻai aku.
07 E loaʻa kahi kālā hoʻopilikia.
ʻO ka loaʻaʻana o ka hūnā i hoʻolakoʻia i nā pilikia kūlana e mālama iāʻoe mai ka hoʻounaʻana i nā kāleka inā loaʻa iāʻoe kahi pilikia pili kālā. ʻO kahi kālā hōʻai'ē oʻekolu aʻeono mahina o nā lilo ola he mea maikaʻi, akā e hoʻomaka ana me $ 100 i $ 200 e kōkua me kekahi o nā hanana kūikawā liʻiliʻi mai kēlā manawa i kēia manawa.