Pehea ke Kumukānāwai o ka US e kākoʻo ai i kaʻAla'Ile Kūloko oʻAmelika
Hiki i nā Pāʻoihana ke kūʻai aku i kā lākou mau waiwai ma ke kumukūʻai kiʻekiʻe loa e uku ana nā mea kūʻai. Ma ka manawa hoʻokahi, e nānā nā mea kūʻai i ka uku haʻahaʻa no nā ukana a me nā lawelawe a lākou e makemake ai. Hoʻomaopopo nā meaʻoihana i kā lākou mau lawelawe ma kahi uku uku loa i hiki i ko lākou mau mākaukau eʻae.
Huli nā mea hana e loaʻa nā limahana maikaʻi loa i ka uku kūpono loa.
Pono ka Capitalism i ka hoʻolālā kūʻai kālā e hoʻonoho i nā kumukūʻai a me ka hāʻawiʻana i nā ukana a me nā lawelawe. Pono ka'enekalana a me ka loiloi i kahi hoʻokele waiwai e hoʻolālā i kekahi kumumanaʻo kumu e alakaʻi i nā hoʻoholo waiwai. ʻO nāʻoihana kūʻai kālā e ulu mai ana mai nāʻoihana kuʻuna . ʻO ka hapanui o nā kaiāulu o ka honua nei aia nāʻano o nāʻanoʻokoʻa waiwaiʻekolu. ʻO ia ka hoʻohui waiwai .
ʻEono Pūnaewele
ʻO nā mākaʻeono i hōʻikeʻia heʻilikai kūleʻa.
1. Nānā Kūikawā. ʻO ka hapa nui o nā waiwai a me nā lawelawe. Hiki i nā mea nona ke hana i nā palapala 'aelike paʻa kānāwai e kūʻai, kūʻai, a hoʻolimalima paha i kā lākou waiwai. Ma nā'ōlelo'ē aʻe,ʻo kā lākou waiwai e hāʻawi iā lākou i ke kuleana e pono ai mai ka nohoʻana. Akā,ʻo ka US kānāwai ke hoʻokaʻawale nei i kekahi mau waiwai. Mai ka makahiki 1865,ʻaʻole hiki iāʻoe ke kūʻai a kūʻai aku i nā kānaka. ʻO kēlā me kēia,ʻoʻoe, kou kino, a me kou mau kino.
2.ʻO ke kohoʻana. He mea noa ka poʻe nona ka hana, kūʻai a kūʻai i nā ukana a me nā lawelawe ma kahi mākeke hoʻokūkū.
ʻElua wale nō nā pilikia. ʻO ka mua,ʻo ia ke kumukūʻai a lākou e makemake ai e kūʻai a kūʻai. ʻO ka lua ka nui o ke kumukūʻai o lākou.
3. Ka manaʻo o ka makemake waiwai. E kūʻai aku ana nā kānaka a pau i kā lākou mau ukana i ka mea i kohoʻia i ka mea i kohoʻia ma ke kūkākūkāʻana i nā kumukūʻai haʻahaʻa no kā lākou kūʻai. ʻOiai ke kumu o ke kumu, he pōmaikaʻi ia i ka hoʻokele waiwai ma ka holo lōʻihi.
No muli o kēia hoʻonohonoho hoʻolālā hoʻonohonoho i nā kumukūʻai no nā waiwai a me nā lawelawe e hōʻoiaʻiʻo ana i kā lākouʻoihana kūʻai. Hāʻawi ia i kahi kūpono kūpono o ka hoʻolako a me ka koi ma kekahi manawa i hāʻawiʻia.
4. Ka hoʻokūkū. ʻO ka ikaika o ka hoʻokūkū hoʻokūkū e mālama ana i ka uku. Hoʻomaopopo ia i ka hoʻolahaʻana o ka lehulehu i nā waiwai a me nā lawelawe. I ka piʻiʻana o ka noi no kekahi mea, mahalo ka uku i ke kānāwai o ke noi . Hiki i nā kaulike keʻike i ka hiki iā lākou ke hoʻonui i kā lākou waiwai ma ka hanaʻana, me ka hāʻawiʻana i ka lako. ʻO kēlā me ke kumu kūʻai haʻahaʻa i kahi i kahi wale nō o nā kuʻikahi kūpono. E pili ana kēia i ka hoʻokele hoʻokūkū i nā limahana a me nā mea hoʻohana. Noho nā hoahana me kekahi i kekahi no nāʻoihana uku kiʻekiʻe. Kūʻai nā mea kūʻai i ka huahana maikaʻi loa ma ke kumu haʻahaʻa loa. Aiaʻekolu mau kaʻula e hana ana e mālama i kahi kūlana hoʻokūkū .
5. Nānā o nāʻAna a me nā uku. Kūlana waiwai ka mākele i kahi māhele maikaʻi e kūʻai aku i nā ukana a me nā lawelawe. ʻO ia kahi kahi e kū like ai nā mea kūʻai a me nā mea kūʻai aku i kaʻike like. ʻO nā loiloi kālā he mau manaʻo maikaʻi no nā kānāwai o ka hoʻolako a me ka koi. ʻElima mau koho o ke koi .
6. Ke Aupuni Limited. ʻO ke kuleana o ke aupuni,ʻo ia ka mea e hōʻoia i ka wehe a me ka hanaʻana o nāʻoihana.
Eia kekahi laʻana, ke mālama nei i ka pale o ka'āina no ka paleʻana i nā mākeke. Hoʻomaopopo nō hoʻiʻo ia i ka loaʻaʻana o nā mea a pau i ke kālepa. Hoʻopiʻi ke aupuni i nā monopoly e hōʻemi ana i ka hakakā. ʻIkeʻiaʻaʻohe mea e mālama ana i nāʻeke kūʻai a ua like nā mea a pau i kaʻike.
ʻEhā mau mea maikaʻi
Ma muli o ka hoʻolālā kālā kālepa eʻae i ka kuhi o ka lako a me ka koi,ʻo ia ka mea e hoʻolako i nā waiwai a me nā lawelawe i makemake nuiʻia. ʻO ia no ka mea makemake nā mea kūʻai e uku i ka uku kiʻekiʻe no nā mea a lākou e makemake nui ai. Na nā pakihi e hana i nā mea e hoʻihoʻi i ka uku.
ʻO ka lua, hoʻolakoʻia nā waiwai a me nā lawelawe ma ke ala kūpono loa. E loaʻa i nā kamaliʻiʻoihana ka nui o nā huahana.
ʻO ka uku, he uku ia i ka hana hou. E hoʻokō nā huahana hana hou i nā pono o nā mea kūʻai i nāʻano maikaʻi loa i nā ukana a me nā lawelawe.
E hoʻopiliʻia kēia mauʻenehana pale i nā mea'ē aʻe i hiki ai iā lākou keʻoi aku ka waiwai. ʻO ke kumu kūʻaiʻo Silicon Valley ka waiwai kūikawā o America .
ʻO ka hā, nāʻoihana kūmua iʻoi aku kaʻoihana i nāʻoihanaʻoihana kiʻekiʻe. Hāʻawi iā lākou i ka wāwae a alakaʻi i ka maikaʻi o ka hanaʻana.
Nā Pālawelaʻehā
ʻO ka māhele koʻikoʻi o ka hoʻolālā kūʻai kālā ka hoʻokūkū. ʻO ka hopena,ʻaʻole ia he pūnaewele e mālama ai i ka poʻe i loko o ka paʻakikī paʻakikī. Pēlā ka poʻe kahiko, nā keiki a me nā poʻe me nā kino kīnā a iʻole ke kino.
ʻO ka lua, nā mea mālama i kēlā poʻe. ʻO ko lākou ikaika a me ko lākou akamai e hele i ka mālama,ʻaʻole me ka hakakā. He nui ka poʻe o kēia poʻe i lilo i mau kōkua i ka hoʻomehana waiwai holoʻokoʻa ināʻaʻole lākou he poʻe mālama.
ʻO ia ke alakaʻi i ka hapaʻoleʻekolu. ʻAʻole hiki ke hoʻolālāʻia nā kumu waiwai kanaka o ka hui. ʻO kahi laʻana, hiki i kahi keiki eʻike ai i ka lāʻau lapaʻau no ka maʻi maʻi ke hana ma McDonald e kākoʻo i kānaʻohana haʻahaʻa.
Hoʻohā, hōʻike ke kaiaulu i nā kūlana o ka poʻe lanakila i ka mākele kūʻai. ʻO ia ke kumu o ka hoʻolālāʻana i kaʻoihana kūʻai ke hāʻawi i nā moku kūʻokoʻa no kekahi mau mea'ē aʻe i ka pōloli a nele i ka homeʻole. ʻO ka hui e pili ana i kahi mākele māleka maikaʻi e hoʻoholo i ka mea nui i ka waiwai pilikino e mālama i ka mea launaʻole. Inā hoʻoholoʻo ia, e hāʻawi kaʻahahui i ke aupuni i kekahi koʻikoʻi nui i ka redistributing rauemi. ʻO ia ke kumu no ka nui o nāʻoihana pilina. ʻO nā hapanui i kapaʻiaʻo nāʻoihanaʻeleʻele, he mau waiwai waiwai likeʻole.
Nā hiʻohiʻona
ʻOʻAmelika Huipūʻia ka waiwai nui o ka mākele o ka honua. ʻO hoʻokahi kumu no ka holomuaʻana o ka US Constitution. Aia nā mea e hoʻoponopono ai a palekana i ka waiwai waiwaiʻeono. Eia nā mea nui loa:
- Paukū I, Māhele 8 ka mea e hoʻomalu i ka hana kūikawā ma ka hoʻokumuʻana i kahi kīnā kuleana.
- Paukū I, Māhele 9 a me 10 e mālama i ka hoʻokoeʻana free a me ke kūʻokoʻa o ka kohoʻana ma nā pāpāʻaeʻana mai kaʻauhauʻana i nā waiwai a me nā lawelawe a kēlā me kēia.
- Hoʻololi ka hoʻoponopono'Āina IV i ka waiwai kūʻokoʻa a hoʻopau i nā mana o ke aupuni ma o ka paleʻana i nā kānaka mai ka huli a me ka hopuʻana.
- Hoʻololi ka hoʻoponopono V i ka pono o ka waiwai waiwai. Hoʻoholo ka'Āiwi XIV i ka moku'āina mai ka laweʻana i ka waiwai me kaʻole pono o ke kānāwai.
- Hoʻololiʻo IX a me X i ka mana o ke aupuni e hoʻopilikia i nā kuleana i kūʻoleʻia ma ke Kumukānāwai.
Aia i ka Māhele o ke Kumukānāwai kahi pahuhopu e "hoʻonui i ka pono holoʻokoʻa ." ʻOiʻia keʻano o kaʻoihana nui o ke aupuni ma mua o ka mea e kaupalenaʻia ai kaʻoihana kūʻaiʻoihana. Ua alakaʻiʻia kēia i nā polokalamu palekana palekana, e like me Social Security , nā meaʻai a me Medicare. (Sources: James Dick, Jeffrey Blais, Peter Moore, Civics and Government , "Mokuna 1, Pehea i Hoʻokumuʻia ai ke Kumukānāwai i ka Pūnaehana Huawai maʻAmelika Hui PūʻIa?" Louis Putterman, Markets vs. Controls, University of Brown. .)