He aha ka Bretton Woods System?
He aha nā mea a Bretton Woods i hoʻokuʻu ai e hana?
ʻO ka manaʻo o ka hālāwai Bretton Woods e hoʻonohonoho i kahi kulekele o nā rula, nā rula, a me nā kaʻina hana no nāʻoihana waiwai nui o ka honua e hōʻoiaʻiʻo i kā lākou mau waiwai waiwai.
No ka hanaʻana i kēia, ua hoʻokumuʻo Bretton Woods i ka International Monetary Fund (IMF) a me ke Bank Waiwai.
ʻO ka manaʻo nui o IMF ka
- ka hoʻouluʻana i ka pilina o ke kālā,
- e hōʻoia i ka kūlana kālāʻoi aku,
- hoʻoponopono i nāʻoihana o nā'āina,
- e ho'ēmi i ka nele a me ka nele
- e hoʻoikaika i ka uluʻana o ke kālā.
He like keʻano o ka Bank Bank, me ka hoʻoikaikaʻana i kāna mau hana
- ke hoʻopau i kaʻilihune loa
- ʻO ka hoʻolahaʻana i keʻano o ka hāʻawiʻana i ka maikaʻi
ʻO Bretton Woods a me ke Kānāwai Kūlana
Ua hoʻokumuʻo Bretton Woods i ke kālāʻAmelika e like me ke kālā mālama'āina. Mai ka makahiki 1944 a hiki i ka makahiki 1971, ua hoʻopiliʻia nā kumukūʻai nui o ka honua i ka tālā, aʻo ke dala i pāpāʻia i ke gula, kahi pilina i kapaʻiaʻo "ke Kūlana Gold."
Ua hopohopoʻia e nā kahawai gula mai ka US, akā, ua haʻaleleʻo Richard Nixon i ka Gold Standard i ka makahiki 1971. Mai ia makahiki aku nei, e holo ana nā kālā o ka honua, me kaʻaʻohe kālā e pono ai - kahi kūpono e kū ai i kahi kūkulu o nā kūʻai kālepa o nā haole:ʻo ka mua.
Ua lanakilaʻo Bretton Woods i ka hoʻokōʻana i kāna mau pahuhopu?
Ma keʻano maopopo loa,ʻaʻole i loaʻa: ma hope o ka haʻaleleʻana i ke kūlana gula, e lele ana nā kaona o ka honua ma luna o kekahi - kahi kūlana i kūʻole ma mua o ka nui o ka US US mai 1944 a hiki i 1971.
Ma waho aʻe o ka haʻaleleʻana i ka hoʻokumuʻiaʻana o ka standard standard gold Bretton Woods,ʻaʻole he pane pololei i ka nīnau.
Aia ka'Āina a me ka IMF i kēia mau lā -ʻo ia iho kahi hana kupanaha loa i loko o ka honua pōʻino - akā, ua hoʻohaunahaʻia lākou.
ʻO kēia mauʻano hoʻopiʻi kahi e pili ana i nā kaʻina hana a me nā ala i laweʻia e nāʻahahuiʻelua. Hiki keʻikeʻia ka manaʻo hoʻohālike o ka IMF a me ke Bank Pekelala i ke kōkuaʻana i nāʻoihana nāwaliwali o ka honua a me ka ho'ēmiʻana i ka māhele ma waena o ka waiwai a me ka nele ma ka honua holoʻokoʻa. ʻAiʻole nā mea loea e kū'ē i kēia mau pahuhopu. Akā, ua'āhewaʻia nā pūʻaliʻelua no ka lawelaweʻana i nā ala e hikiʻole ai ke hoʻokō i kēia mau pahuhopu, akā, ua hōʻemiʻia nā kūlana o ka maikaʻi a lākou e makemake ai e hoʻonui. Ke hoʻohālike nei ka Bank Bank o Hawaiʻi i keʻano o nā loina i hāʻawiʻia i nā'āina e nele i ka nele i ka loaʻaʻana o ka lima kōkua. ʻO nā'ōlelo hoʻolālā waiwai (a me nā hōʻai'ē) i hāʻawiʻia e nā huiʻelua iʻike pinepineʻia no ka pilikinoʻole i ka nohona pili kanaka a me ke kūlana waiwai o ka'āina. ʻO ka pilina ma waena o ka IMF a me ke Kumukānāwai o ka honua a me Helene kekahi kumu i hōʻike pinepineʻia e nā mea hōʻoia o ka pūʻulu. ʻO ka IMF a me ke Kumukānāwai o ka'Āina maoli i hoʻonui i ka uluʻana i ka'ilika Helene i ka manawa i hoʻomaka ai i ka makahiki 2008, he kānalua loa ka hiki i ka 2016,ʻaʻole maikaʻi ka hoʻomehana waiwai ma Helene.
Ua loaʻa i kahi lawaiʻa pūnaewele a me nā pohōʻoihana a me ka nele i ka hana muaʻole.
ʻAʻohe kānalua ua kūpono kekahi o nā hoʻopiʻi. Ma waho aʻe o kēlā, heʻano'ē aʻe kekahi iʻoi aku kaʻoi aku o ka hoʻopiʻi nui: hikiʻole ke kūpono i nā'āina waiwai loa o ka honua nei ke kuleana e hoʻonohonoho i nāʻoihana o nā'āina liʻiliʻi ma ka hōʻemi ponoʻana iā lākou i ko lākou hoʻokele waiwai waiwai? ʻO kēlā nīnau e ninaninau ana ma luna o nā mea'ē aʻe a pau e nānā ana i nā hopena o nā Britton Woods Agreements a me nā keʻena i hoʻokumuʻia.